Cuộc chiến công nghệ - tâm điểm của xung đột thương mại Mỹ - Trung - Doanh Trí

Cuộc chiến công nghệ - tâm điểm của xung đột thương mại Mỹ - Trung

Công nghệ được cho là ngành bị ảnh hưởng nhiều nhất trong cuộc chiến tranh thương mại đang leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc.

Một người làm việc trên mỏ đất hiếm ở Giang Tây, Trung Quốc tháng 10/2010. Ảnh: Reuters.

Quyết định từ Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chống lại những chính sách của Bắc Kinh mà theo ông là phân biệt đối xử với các công ty nước ngoài hoạt động ở Trung Quốc và bóp méo thị trường toàn cầu đang trở thành cuộc chiến giành quyền kiểm soát các công nghệ truyền thông, điện toán tiên tiến, chuyên gia đánh giá.

Bước phát triển này đang đưa cuộc xung đột xuyên Thái Bình Dương mở rộng sang các lĩnh vực nhạy cảm khác như an ninh quốc gia hay nhân quyền, khiến mục tiêu giải quyết nhanh chóng xung đột trở nên xa vời.

Quyết định của chính quyền Trump đưa Huawei, tập đoàn viễn thông hàng đầu Trung Quốc, vào danh sách đen, cùng khả năng giới chức Mỹ sẽ có những động thái tương tự với các công ty khác của Trung Quốc đang đẩy căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh lên đỉnh điểm.

"Chiến tranh thương mại nhưng công nghệ mới là khía cạnh bị ảnh hưởng mạnh nhất", Paul Triolo, người đứng đầu ban chính sách công nghệ toàn cầu của Eurasia Group, công ty tư vấn rủi ro chính trị có trụ sở ở New York, Mỹ, nhận xét.

Những động thái leo thang của Mỹ đã bắt đầu gây ra tổn thương thực sự cho Trung Quốc. Hôm 22/5, hai công ty viễn thông Anh là Vodafone và một đơn vị thuộc BT Group cho biết họ sẽ ngừng sử dụng điện thoại thông minh của Huawei trong các mạng lưới mới nhất. Arm Holdings, công ty thiết kế chip xử lý cho điện thoại di động, thông báo sẽ "tuân thủ mọi giới hạn mới nhất mà chính quyền Mỹ đặt ra" với Huawei.

Dù tổn thất về kinh tế đang gia tăng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không có dấu hiệu lo lắng. Trong một chuyến thăm khu vực phía nam Trung Quốc hồi đầu tuần, ông kêu gọi người dân chuẩn bị tâm lý cho những khó khăn phía trước.

Những tuần sắp tới, chính quyền Mỹ dự kiến áp đặt trừng phạt với công ty Hikvision Digital Technology ở Hàng Châu. Đây đóng vai trò như một phần trong chiến dịch gây sức ép lên các công ty Trung Quốc và có thể cả những quan chức có liên quan tới các chính sách của Bắc Kinh mà Washington cho là nhằm đàn áp người Hồi giáo ở Tân Cương, Triolo nhận định.

Các công ty Trung Quốc khác tham gia cung cấp camera và máy tính cho hệ thống giám sát Bắc Kinh sử dụng để theo dõi người Hồi giáo Tân Cương, hay người Duy Ngô Nhĩ, cũng có thể phải chịu trừng phạt từ Mỹ. Trong số các mục tiêu tiềm tàng có công ty Zhejiang Dahua Technology ở Hàng Châu. Đây là công ty thiết bị giám sát lớn thứ hai thế giới, doanh thu năm ngoái đạt 3,4 tỷ USD.

Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ về châu Á Randall Schriver tháng này cho biết khoảng ba triệu người Duy Ngô Nhĩ đang bị giam tại các trại tập trung do chính quyền Trung Quốc lập ra. Tuy nhiên, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải bác bỏ thông tin về các trại tập trung, khẳng định người dân Tân Cương tự nguyện tham gia những trung tâm dạy nghề.

Bên cạnh đó, chính quyền Mỹ cũng đang thực hiện những bước đi nhằm hạn chế mối liên kết về thương mại giữa hai quốc gia.

Hồi đầu tháng, Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) bỏ phiếu nhất trí cấm China Mobile cung cấp dịch vụ viễn thông tại Mỹ. Chủ tịch FCC Ajit Pai thông báo ủy ban "đang cân nhắc lại" các giấy phép từng cấp cho hai nhà mạng Trung Quốc khác là China Unicom và China Telecom.

Gian hàng của ZTE tại một triển lãm công nghệ ở Bắc Kinh hồi năm 2017. Ảnh: Reuters.

Gian hàng của ZTE tại một triển lãm công nghệ ở Bắc Kinh hồi năm 2017. Ảnh: Reuters.

Một hội đồng do Bộ Tài chính đứng đầu đang xem xét kỹ lưỡng các đề xuất đầu tư của Trung Quốc vào những công ty công nghệ Mỹ. Bộ Thương mại đang soạn thảo những điều luật mới nhằm hạn chế xuất khẩu 14 loại công nghệ tiên tiến, bao gồm máy tính lượng tử, robot và trí tuệ nhân tạo, sang Trung Quốc.

Chưa đầy hai tuần trước, Mỹ và Trung Quốc gần đạt được một thỏa thuận thương mại mà Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin miêu tả là "mang ý nghĩa lịch sử".

Nhưng nỗ lực vào phút chót của các nhà đàm phán Trung Quốc nhằm giảm bớt những điều khoản cốt lõi đã khiến Tổng thống Trump quyết định tăng thuế với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc và bắt đầu các bước để áp thuế với toàn bộ hàng hóa Trung Quốc.

Hôm 15/5, ông chủ Nhà Trắng ký một sắc lệnh hành pháp trao nhiều quyền lực hơn cho Bộ trưởng Tư pháp để ngăn các công ty Mỹ mua thiết bị viễn thông từ nước ngoài mà có thể khiến mạng lưới Mỹ bị "ảnh hưởng thảm khốc".

Tập đoàn Huawei không có tên trong sắc lệnh của Trump nhưng giới phân tích nhận định biện pháp này rõ ràng nhắm tới Huawei.

"Đàm phán thương mại sụp đổ sẽ tạo cơ hội cho những tiếng nói cứng rắn về an ninh quốc gia được thoải mái hành động hơn. Đây dường như mới là khởi đầu", David Hanke, cựu thành viên Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, nhận xét.

Chính quyền Mỹ cho biết những biện pháp mạnh tay nhằm ngăn các công ty Trung Quốc gắn công nghệ gián điệp vào sản phẩm của mình. Washington lo ngại chúng sẽ giúp Bắc Kinh do thám người Mỹ hay phá hoại những dịch vụ quan trọng trong trường hợp xảy ra xung đột.

Năm 2017, quân đội Mỹ ra lệnh ngừng sử dụng các máy bay không người lái do công ty DJI, trụ sở ở Thâm Quyến, sản xuất, khi chính phủ đưa ra cảnh báo rằng chúng có thể gửi dữ liệu về máy chủ ở Trung Quốc.

DJI, nhà sản xuất máy bay không người lái hàng đầu thế giới, phủ nhận các cáo buộc. Song tuần qua, Bộ An ninh Nội địa đã cảnh báo các công ty Mỹ về "những rủi ro vốn có của việc sử dụng thiết bị bay không người lái sản xuất ở Trung Quốc".

Các công ty Trung Quốc khá phụ thuộc vào những nhà cung cấp Mỹ về một số bộ phận quan trọng trong máy móc, đặc biệt là chất bán dẫn. Khi Bộ Thương mại Mỹ năm ngoái cấm các công ty cung cấp hàng cho ZTE, một ông lớn viễn thông khác của Trung Quốc, đây được coi như đòn chí mạng nhằm vào ZTE. Trump bãi bỏ lệnh cấm sau lời đề nghị từ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và ZTE đồng ý chịu án phạt một tỷ USD.

Một người làm việc trên mỏ đất hiếm ở Giang Tây, Trung Quốc tháng 10/2010. Ảnh: Reuters.

Một người làm việc trên mỏ đất hiếm ở Giang Tây, Trung Quốc tháng 10/2010. Ảnh: Reuters.

Bắc Kinh không có những đòn bẩy như Washington nhưng chính quyền Trung Quốc vẫn có thể gây tổn thất nặng nề cho các công ty Mỹ nếu muốn. Trung Quốc sản xuất hơn 90% sản lượng đất hiếm toàn cầu. Đây là nhóm 17 nguyên tố hóa học dùng để sản xuất các linh kiện quan trọng của nhiều sản phẩm như điện thoại thông minh, tivi, máy ảnh, bóng đèn, xe điện và vũ khí.

"Đất hiếm giờ đây có thể trở thành vũ khí sắc bén của Trung Quốc bởi chúng là thành phần quan trọng trong rất nhiều sản phẩm công nghệ hiện đại. Dù Australia có khai thác đất hiếm và Mỹ sở hữu nguồn tài nguyên đất hiếm dồi dào, để tăng sản lượng của chúng sẽ rất tốn thời gian", Rob Atkinson, chủ tịch Quỹ Đổi mới và Công nghệ Thông tin, cho hay.

Trung Quốc còn có thể trả đũa Mỹ thông qua hàng loạt biện pháp hành chính. Đến nay, gần 1/5 công ty Mỹ hoạt động ở Trung Quốc đã bị chính quyền tăng cường kiểm tra, giám sát hoặc bị chậm thông qua thủ tục hải quan khi cuộc chiến về thuế nổ ra, theo khảo sát của Phòng Thương mại Mỹ ở Trung Quốc.

Giới phân tích cho rằng dù tỏ ra cứng rắn, chính quyền Trump thực tế vẫn hướng tới một thỏa thuận.

"Tôi vẫn nghĩ Nhà Trắng muốn thỏa hiệp", Scott Kennedy, cố vấn cấp cao về Trung Quốc tại Viện nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) bình luận. "Hiện tại, chúng ta rơi tự do. Hy vọng, chúng ta có thể tìm được một điểm cân bằng".

 

Vũ Hoàng (Theo Washington Post)    vnexpress.net

Duy Tan Tuyen Sinh 2019

Tin liên quan

Chế tạo thành công các tế bào thần kinh nhân tạo

Chế tạo thành công các tế bào thần kinh nhân tạo

Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã tạo ra các tế bào thần kinh nhân tạo có thể hoạt động chính xác như các tế bào sống. Hiện công nghệ này vẫn chưa thể sử dụng lâm sàng nhưng trong tương lai sẽ cho phép tạo ra đột phá lớn trong nhiều lĩnh vực. Theo các tác giả, sự phát triển của các tế bào thần kinh phản ứng với tín hiệu điện từ hệ thần kinh như tế bào thật mở ra những khả năng mới trong điều trị tình trạng tế bào thần kinh thật không hoạt động đúng hoặc chết (thoái hóa thần kinh, tổn thương tủy sống…).

Đột phá khoa học hay ‘thời kỳ đen tối’?

Đột phá khoa học hay ‘thời kỳ đen tối’?

Công nghệ chỉnh sửa gene (CRISPR/Cas9) là công cụ cho phép các nhà nghiên cứu kiểm soát gene nào được biểu hiện (trội) ở thực vật, động vật và cả con người, cũng như xóa các tính trạng xấu và thêm các tính trạng tốt vào bộ gene. Điều quan trọng là CRISPR cho phép thực hiện các chỉnh sửa trên nhanh hơn và chính xác hơn mọi kỹ thuật trước đây, theo trang VOX.

Tiết lộ lý do thực sự khiến Thượng đỉnh Mỹ-Triều thất bại

Tiết lộ lý do thực sự khiến Thượng đỉnh Mỹ-Triều thất bại

Các cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta và James Mattis đã tiết lộ về lý do thực sự khiến các cuộc gặp Thượng đỉnh Mỹ-Triều thất bại. Theo đó, nguyên nhân khiến các hội nghị này thất bại là do Mỹ thiếu sự chuẩn bị và không có sự hợp tác với các đồng minh. "Nếu Tổng thống chịu ngồi xuống với một nhà lãnh đạo khác, ông ấy sẽ được chuẩn bị tốt hơn về việc đâu là những vấn đề liên quan và chúng ta sẽ nhất trí những điều gì trong thỏa thuận", Cựu Giám đốc CIA và cũng là cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ dưới thời chính quyền Tổng thống Mỹ Obama Panettta nhận định khi được hỏi về các cuộc trao đổi giữa ông Kim và ông Trump.

Ông Trump kêu gọi Ngân hàng Thế giới không cho Trung Quốc vay tiền

Ông Trump kêu gọi Ngân hàng Thế giới không cho Trung Quốc vay tiền

Tổng thống Donald Trump ngày 6/12 kêu gọi Ngân hàng Thế giới (WB) dừng việc cho Trung Quốc vay tiền.... Lời kêu gọi này được nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra chỉ một ngày sau khi WB thông qua một kế hoạch cấp vốn vay cho Bắc Kinh, bất chấp sự phản đối của Washington. Theo hãng tin Reuters, vào hôm 5/12, WB nhất trí cho Trung Quốc vay lãi suất thấp số tiền từ 1-1,5 tỷ USD mỗi năm trong thời gian đến tháng 6/2025. Kế hoạch này được đưa ra theo hướng "giảm dần" mức cho vay đối với Trung Quốc từ mức bình quân mỗi năm của 5 năm qua là 1,8 tỷ USD.

Chai lọ, rác thải nhựa tại Đài Loan được tái chế như thế nào

Chai lọ, rác thải nhựa tại Đài Loan được tái chế như thế nào

Mô hình quản lý xử lý rác có chính quyền giám sát và sự tham gia của nhà sản xuất đã giúp Đài Loan tái chế 50% lượng rác thải. Trong khi Việt Nam đang thực hiện những bước đi đầu tiên trong việc tăng cường trách nhiệm nhà sản xuất về quản lý chất thải, Đài Loan đã thực hiện công cuộc này 30 năm và có sự tham gia từ phía chính quyền, doanh nghiệp sản xuất và cả người dân.

Bất chấp thời điểm nhạy cảm, Trung Quốc bất ngờ tuyên bố miễn thuế cho đậu nành và thịt lợn Mỹ

Bất chấp thời điểm nhạy cảm, Trung Quốc bất ngờ tuyên bố miễn thuế cho đậu nành và thịt lợn Mỹ

Động thái của Bắc Kinh diễn ra khi chỉ còn hơn một tuần nữa là hạn đánh thuế bổ sung với 160 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc của Mỹ có hiệu lực. Hôm 6/12, Trung Quốc bất ngờ tuyên bố sẽ đưa đậu nành và thịt lợn Mỹ khỏi danh sách đánh thuế. Động thái này được xem là động lực tích cực cho cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, nhất là trong bối cảnh Bắc Kinh và Washington liên tục khẩu chiến vì các vấn đề liên quan tới Hồng Kông và Tân Cương. Ủy ban Thuế quan của Chính phủ Trung Quốc cho biết một số giao dịch mua đậu nành và thịt lợn từ Mỹ sẽ không bị áp thuế nhập khẩu. Trước đó, các mặt hàng này bị đưa vào diện đánh thuế đáp trả sau khi Mỹ áp thuế nhập khẩu lên hàng trăm tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Quyết định mới nhất của Trung Quốc được xem là bất ngờ bởi Mỹ sẽ đánh thuế bổ sung 15% với 160 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc vào ngày 15/12 nếu như hai nước không đạt được thỏa thuận thương mại. Hiện tại, các vấn đề liên quan tới Hồng Kông và Tân Cương đang khiến cuộc đàm phán trở nên khó khăn hơn dù cả Mỹ và Trung Quốc đều bày tỏ sự lạc quan. Trong cuộc họp báo hôm 5/12, Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Gao Feng một lần nữa nói rằng nếu đôi bên đồng ý cho một thỏa thuận thương mại tạm thời, các khoản thuế nên được giảm theo quy định. Về phần mình, phía Mỹ nhiều lần cho biết đàm phán thương mại đang tiến triển tốt bất chấp những khác biệt giữa chính quyền hai nước về một số vấn đề ngoài thương mại. Bắc Kinh đang áp dụng mức thuế 25% với đậu nành và thịt lợn nhập khẩu của Mỹ kể từ tháng 7/2018 nhằm đáp trả động thái Mỹ đánh thuế hàng hóa nhập khẩu Trung Quốc. Thặng dư thương mại, đánh cắp và ép buộc chuyển giao tài sản sở hữu trí tuệ được xem là những nguyên nhân chính dẫn tới cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nói về động thái mới nhất của Bắc Kinh, Liu Weidong, một chuyên gia về các vấn đề Trung Quốc – Mỹ của Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho rằng, việc miễn thuế là động thái nhằm tăng cường niềm tin của ngành nông nghiệp và nông dân Mỹ. Trong bối cảnh nông dân Mỹ tiếp tục ủng hộ lập trường của Tổng thống Donald Trump về cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, việc Bắc Kinh miễn thuế với đậu nành và thịt lợn cho thấy họ sẵn sàng đàm phán dù những nghi ngại về một thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 ngày càng tăng lên. Tuy nhiên, không thể xác định việc Trung Quốc miễn thuế cho nông sản Mỹ sẽ kéo dài tới lúc nào. Trong trường hợp Mỹ đánh thuế bổ sung với hàng hóa Trung Quốc vào ngày 15/12, Bắc Kinh chắc chắn sẽ đáp trả. Trong trường hợp đó, tương lai một thỏa thuận thương mại sẽ ngày càng trở nên bất định. Bất chấp những lời lẽ gay gắt, thỏa thuận thương mại tiếp tục là "cửa sáng"? Linh Anh