Từ những câu chuyện ấu thơ - Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh - Doanh Trí

Từ những câu chuyện ấu thơ - Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh

Bao giờ cũng vậy, tôi luôn luôn bắt gặp mình cảm động khi trông thấy một em bé ngồi say sưa đọc sách. Em ngồi trên chiếc băng dài ở trạm chờ xe buýt, ngồi trên ghế đá trong công viên hay ngồi trong chiếc ghế nhựa mềm ở một quán cà phê lắp kính. Em bảy hoặc tám tuổi, luôn có người lớn đi kèm, nhưng trong khi bố mẹ hay anh chị ngồi tán gẫu bên tách cà phê hay đang đuổi theo một quả cầu lông trên bãi cỏ thì em ngồi đó, một mình một thế giới, soi mặt vào trang sách bằng vẻ hạnh phúc rạng ngời.  

Tôi tin mọi trẻ em trên thế giới đều thích nghe kể chuyện. Tôi nhớ ở vào cái tuổi chưa biết đọc, anh em tôi mỗi tối trước khi đi ngủ đều chen chúc giành giật nhau để được nằm cạnh bà tôi. Chỉ để được là đứa nằm gần bà nhất khi bà kể chuyện. Cũng lạ, tiếng bà kể trong đêm nằm đâu nghe cũng rõ, nhưng đứa nào cũng thích được nằm cạnh bà, như thể chạm vào bà thì hình ảnh trong các câu chuyện sẽ lung linh hơn.

Ba tôi đi làm xa nên những câu chuyện đầu tiên tôi nghe được là từ bà tôi và chú tôi. Bà tôi kể tôi nghe chuyện Tấm Cám, Thạch Sanh, Cây tre trăm đốt, Đôi hia bảy dặm... Chú tôi lại thích kể chuyện Tôn Ngộ Không, Na Tra và một số chuyện trong Nghìn lẻ một đêm như Aladin và cây đèn thần, Alibaba và bốn mươi tên cướp... Lúc đó, tôi ba, bốn tuổi, những câu chuyện đã vẽ ra trong trí óc non tơ như tờ giấy trắng của tôi những gam màu tuyệt đẹp. Chúng gieo vào đầu tôi những hình ảnh mới mẻ, một thế giới lấp lánh màu sắc, làm dậy lên những nỗi hồi hộp, lo lắng, mừng vui qua số phận gập ghềnh của cô Tấm, những kiếp nạn của thầy trò Đường Tăng.

Bà tôi và chú tôi kể mãi cũng hết chuyện. Từ khi nghe chú tôi mách những câu chuyện đó và vô số những câu chuyện tương tự được chứa trong các cuốn sách, tôi cố gắng học chữ để có thể tự mình khám phá thế giới kỳ diệu kia. Bảy tuổi, tôi mê mẩn với những cuốn Cái ấm đất, Ông đồ bể trong tủ sách Hồng do ba tôi mua về. Tám, chín tuổi, tôi đã mày mò đọc hết rương truyện Tàu của ông thợ hớt tóc trong làng. Rồi tôi tìm đến Vô gia đình của Hector Malot, Những kẻ khốn nạn của Victor Hugo... Tôi khóc cười qua những trang sách, ngạc nhiên thấy mình trải qua những cảm xúc mà trên thực tế tôi chưa đủ lớn để trải nghiệm ngoài đời.

Sách, như vậy, đã bồi đắp tâm hồn, làm giàu có và làm trưởng thành tình cảm một đứa bé, mài sắc một cách tự nhiên các ý niệm đạo đức qua sự yêu ghét với người hiền kẻ ác và đặc biệt mở rộng đến vô biên bờ cõi của trí tưởng tượng.

Khi tôi học lớp chín, đã đọc được nhiều sách, tới lượt các đứa em nhỏ của tôi lại tranh nhau nằm gần tôi vào những buổi tối, nhao nhao: "Anh Hai kể chuyện đi, anh Hai!".

Thói quen đọc sách là sự nối dài thói quen nghe chuyện dưới hình thức chủ động, như vậy, đã hình thành một cách tự nhiên với một đứa trẻ. Đó là một hành vi, một nhu cầu như chạy nhảy, bơi lội, đùa nghịch, hát hò, vẽ vời. Nhưng hạt giống của thói quen đó phải được và phải có ai gieo trồng trong đầu đứa trẻ từ thuở ấu thơ. Bằng những câu chuyện kể. Bằng những cuốn sách làm quà. Để nhu cầu đọc sách nảy mầm và trở thành một khát khao tự nhiên, nhưng cỏ cây khát ánh sáng và khí trời.

Giúi cuốn sách vào tay một đứa trẻ mười bốn, mười lăm tuổi trước nay chưa từng được nghe chuyện, chưa từng rờ tới sách, suốt ngày chỉ quen cắm mắt vào game trên máy tính, ép em đọc, vì những lý do cao cả "khám phá kho báu tri thức" hay "nâng cao văn hóa đọc" như người lớn vẫn hay nói là một việc quá muộn màng, vì vậy quá nhọc nhằn, giống như ép một người chuyển máy bay khi máy bay đang ở trên không.

Trẻ em đến với sách trước hết vì niềm vui. Các em đọc sách là do thích thú chứ không phải do nghĩa vụ. Từ xưa, chúng ta vẫn nói "thú đọc sách" đó thôi. Nó cũng như thú câu cá, thú đánh cờ, thú chơi tem - hoàn toàn tự nguyện. Ngay cả khi lớn lên, đọc sách với tâm thế của nhà nghiên cứu thì trước khi khai quật các vỉa chữ bằng thao tác khoa học, tôi tin hình thức tiếp cận đầu tiên với sách của nhà nghiên cứu lỗi lạc đó vẫn là thái độ thích thú thơ trẻ của đứa bé năm xưa.

Em bé ngồi ở trạm chờ xe buýt, trên ghế đá trong công viên hay giữa quán cà phê lắp kính kia, em đến với sách hồn nhiên như đến với một người bạn. Người bạn đó đang thay thế ba mẹ, anh chị hay người bà, người chú của em để tiếp tục kể cho em những câu chuyện bất tận về tình yêu và cuộc sống. Đó là lý do tại sao trông em hạnh phúc, háo hức và tin cậy nhường kia.

Trong những buổi tặng chữ ký cho bạn đọc nhân dịp ra sách mới, tôi luôn xúc động khi nhìn thấy cảnh bà dắt cháu hay ba mẹ dắt con tới chỗ tôi ngồi. Hình ảnh đó khiến tôi nhớ đến bà tôi và chú tôi, những người đã in dấu lên trí não tôi thuở ban sơ bằng những câu chuyện đầu đời đẹp đẽ. Chính những người lớn tuyệt vời đó đã đắp nên con đường đầy hoa lá cho trẻ em đặt chân. Để rồi em lớn lên, đi đâu về đâu, quán xá, tàu xe, dọc lề đường gió bụi hay trong giờ nghỉ giữa sở làm, sách vẫn trong tay.

Em bé đó, hy vọng một ngày nào tất cả chúng ta sẽ bắt gặp trong chính nhà mình!

Nguyễn Nhật Ánh
(Bài phát biểu tại tọa đàm
"Làm gì để tạo thói quen đọc sách cho trẻ em?" sáng 19/4/2019)  

vnexpress.net

Duy Tan Tuyen Sinh 2019

Tin liên quan

Mỗi năm đuổi gần 800 em, cựu sinh viên Bách khoa viết tâm thư gửi đàn em, đọc dòng nào thấm dòng đó

Mỗi năm đuổi gần 800 em, cựu sinh viên Bách khoa viết tâm thư gửi đàn em, đọc dòng nào thấm dòng đó

Đại học Bách khoa Hà Nội vốn nổi tiếng là trường cực kỳ khắt khe trong đào tạo sinh viên. Nhưng chính sự khắt khe ấy mới tạo nên những con người bản lĩnh và những doanh nhân thành công nhất. Không phải ngẫu nhiên con đường bên ngoài cánh cổng trường Bách Khoa được gọi là Giải Phóng. Vì khi bước chân ra khỏi trường, sinh viên sẽ được… giải phóng bởi hàng đống môn học khó nhằn, giáo trình kỹ thuật siêu khô khan cùng những lần báo điểm 0 – 1 khiến sinh viên phải ngậm ngùi học lại.

Học sinh Hà Nội giành 22 giải trong World Time 2019

Học sinh Hà Nội giành 22 giải trong World Time 2019

Tham dự cuộc thi tài năng Toán học quốc tế (World Time 2019) tổ chức tại Thái Lan, học sinh (HS) Hà Nội đã xuất sắc giành 22 giải, trong đó có 9 Huy chương Bạc, 11 Huy chương Đồng và 2 giải Merit. Đây là lần đầu tiên World Time được đưa vào Việt Nam thông qua hợp tác giữa tổ chức giáo dục Thai Talent Training và Công ty CP Giáo dục GMaths - đại diện của cuộc thi tại Việt Nam. Đây là một sân chơi trí tuệ dành cho HS yêu Toán trên khắp thế giới.

Lúc nào cũng phải nhớ 'Năm điều Bác Hồ dạy'

Lúc nào cũng phải nhớ 'Năm điều Bác Hồ dạy'

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam bày tỏ ấn tượng với các bài trình bày, thông điệp vô cùng thuyết phục của các em nhỏ. “Sự hiểu biết của các bạn nhỏ bây giờ hơn rất nhiều lần so với các thế hệ đi trước. Đó là sự may mắn của đất nước”. Từ các khuyến nghị tại diễn đàn, Phó Thủ tướng nhấn mạnh phải hành động. Luật Trẻ em quy định rất rõ quyền, bổn phận của trẻ em, cũng như trách nhiệm của tất cả các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, xã hội, cộng đồng, gia đình, các bậc cha mẹ…“Người lớn hãy thể hiện trách nhiệm đó bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Để những lời kêu gọi đi vào cuộc sống chứ không chỉ ở hội nghị, trên giấy”, Phó Thủ tướng nói.

Tổ chức Lễ Khai giảng thống nhất trên cả nước vào sáng 5/9

Tổ chức Lễ Khai giảng thống nhất trên cả nước vào sáng 5/9

Chương trình khai giảng có các nghi thức: Đón học sinh đầu cấp, chào cờ, hát Quốc ca, đọc thư của Chủ tịch nước; có thể tổ chức một số hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao phù hợp với điều kiện nhà trường và tâm sinh lý lứa tuổi học sinh để tạo không khí vui tươi, phấn khởi của ngày Khai giảng năm học mới - Ngày hội toàn dân đưa trẻ đến trường.

Hôm nay là hạn cuối để thí sinh trúng tuyển xác nhận nhập học

Hôm nay là hạn cuối để thí sinh trúng tuyển xác nhận nhập học

Hạn cuối cùng để thí sinh xác nhận nhập học là 17h ngày hôm nay, 15/8, tính theo dấu bưu điện. Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tất cả các thí sinh đã có tên trong danh sách trúng tuyển được các trường đại học công bố sẽ phải gửi bản gốc giấy chứng nhận kết quả thi Trung học phổ thông quốc gia 2019 về trường để xác nhận nhập học.

ĐH FPT thành trường thứ 5 đạt kiểm định chất lượng theo tiêu chuẩn mới

ĐH FPT thành trường thứ 5 đạt kiểm định chất lượng theo tiêu chuẩn mới

Trường ĐH FPT mới đây đã hoàn thành việc kiểm định chất lượng, trở thành trường đại học thứ 5 đạt chuẩn theo bộ tiêu chuẩn đánh giá mới. Với kết quả này, theo luật Giáo dục Đại học sửa đổi, Trường ĐH FPT chính thức được tự chủ trong việc mở ngành và liên kết đào tạo. Để hoàn thành quy trình kiểm định này, Trường ĐH FPT đã thực hiện kiểm định với bộ 25 tiêu chuẩn gồm 111 tiêu chí, được phân làm 4 mục: Đảm bảo chất lượng về chiến lược, Đảm bảo chất lượng về hệ thống, Đảm bảo chất lượng về thực hiện chức năng và Kết quả hoạt động.