TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung - Doanh Trí

TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung

Theo vị chuyên gia, dù hạ giá VND theo NDT hay không, Việt Nam đều gặp bất lợi trong bối cảnh biến động tiền tệ hiện nay.

Cuộc chiến thương mại ngày càng căng thẳng với hàng loạt thông điệp leo thang được Mỹ và Trung Quốc đưa ra gần đây. Căng thẳng thương mại lên cao kéo theo lo ngại về một cuộc chiến tiền tệ.

NDH có cuộc trao đổi với TS Lê Xuân Nghĩa - nguyên Phó chủ tịch Uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia về rủi ro của Việt Nam trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ.

 
TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung - Ảnh 1.

TS Lê Xuân Nghĩa. Ảnh: VGP.

- Từng lo ngại cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung có thể kéo theo chiến tranh tiền tệ, đến nay, ông nhận định khả năng xảy ra kịch bản này như thế nào?

- TS Lê Xuân Nghĩa: Chúng ta nên lo ngại về một cuộc chiến tiền tệ có thể bùng phát. Khi bị Mỹ đánh thuế 25% với 34 tỷ USD hàng hóa, Trung Quốc sẽ chọn đối đầu, trả đũa lại. Nhưng với lượng hàng hóa là 200 tỷ USD, thuế suất 10% thì họ sẽ áp dụng phá giá nhân dân tệ (NDT) 6-7% để bù đắp phần nào. Với 3-4% còn lại, Trung Quốc sẽ cố gắng cải tiến công nghệ, tiết kiệm chi phí. Tổn thất của họ sẽ nhỏ đi thông qua phá giá tiền tệ.

Khi NDT mất giá, nhiều nền kinh tế có quan hệ thương mại với Trung Quốc như Nhật Bản, EU, ngay cả Việt Nam cũng buộc phải phản ứng trở lại, phá giá đồng tiền theo.

Dòng vốn từ Mỹ vào Trung Quốc và chiều ngược lại cũng sẽ bị ảnh hưởng. Sự dịch chuyển cán cân vốn và cán cân vãng lai bị thu hẹp lại hoặc gián đoạn có thể dẫn đến ách tắc vốn, ách tắc tiền tệ có tính toàn cầu.

Khi đó, cuộc chiến tranh tiền tệ sẽ bùng phát.

- Nhân dân tệ đã mất giá kỷ lục, yếu đi 6,7% so với USD trong 8 tuần qua. Trước mắt, Việt Nam sẽ ảnh hưởng như thế nào từ điều này?

-Rõ ràng với sự phá giá của NDT, hàng Trung Quốc sẽ rẻ hơn hiện nay 6-7% và "tràn" Việt Nam nhiều hơn. Tất nhiên trong số đó có cả nguyên vật liệu nhưng chủ yếu vẫn là hàng tiêu dùng và bán lẻ. Trong khi đó, hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc sẽ đắt hơn hiện tại 6-7% nếu VND giữ nguyên giá trị.

Việt Nam đang rơi vào một tình huống rất khó chịu. Không phá giá tiền đồng, chúng ta sẽ bị thiệt thòi trong thương mại với Trung Quốc, khả năng cạnh tranh của hàng hóa giảm đi. Nhưng nếu phá giá theo, Mỹ có thể cho là thao túng tiền tệ. Bên cạnh đó, việc phá giá tiền đồng rất có thể sẽ khiến lạm phát tăng lên do tâm lý, trong khi áp lực hiện tại đã tương đối căng thẳng.

- Trước tình hình đó, có ý kiến cho rằng Việt Nam nên giảmgiá đồng tiền ở mức vừa phải. Theo ông, nhà điều hành nên ứng xử như thế nào?

-Việt Nam phải rất thận trọng, Mỹ có thể đánh thuế cả chúng ta tương tự Trung Quốc. Đến nay, chính quyền Trump đã xem xét Việt Nam ở những khía cạnh giống hệt Trung Quốc.

Thứ nhất, Mỹ nhắm đến quốc gia có thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD với mình. Hiện nay, thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đã vượt 30 tỷ USD.

Thứ hai, thặng dư cán cân vãng lai vượt quá 3% GDP. Việt Nam cần hết sức cân nhắc, dù điều này chưa mắc phải.

Thứ ba, Mỹ có thể nhìn nhận Việt Nam thao túng tiền tệ. Lý do là trong vòng một năm, mua ngoại tệ vượt quá 2% GDP, như năm 2017 Ngân hàng Nhà nước mua dự trữ ngoại hối hơn 13 tỷ USD.

Thêm nữa, phía Mỹ đánh giá Việt Nam chưa có nền kinh tế thị trường đầy đủ đặc biệt là về chính sách tiền tệ cũng như đang vi phạm nhiều quyền sở hữu trí tuệ.

Như đã phân tích, nếu Việt Nam thực sự phá giá đồng tiền để có lợi cho thương mại sẽ dẫn đến khả năng bị Mỹ xem là thao túng tiền tệ và trừng phạt tương tự Trung Quốc.

Tôi cho rằng hiện tại, Việt Nam nên bình tĩnh quan sát, có kế hoạch dài hạn, không nên hành động vội vàng. Trước hết cần củng cố hệ thống ngân hàng, tăng khả năng thanh khoản. Đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước cần củng cố các công cụ của chính sách tiền tệ để đảm bảo kiểm soát được lạm phát một cách vững chắc.

 

Trên cơ sở đảm bảo được lạm phát, khi đó Ngân hàng Nhà nước có thể điều chỉnh tỷ giá theo một mức thích hợp trước các diễn biến mới. Hiện nay hầu hết các nước đang dừng lại để quan sát, chưa có nhiều động thái về phía chính sách tiền tệ.

- Ông vừa nhắc tới nguy cơ Việt Nam trực tiếp rơi vào vòng xoáy chiến tranh thương mại. Về dài hạn thì cần làm gì để điều này không xảy ra?

- Đến giờ phút này tôi cho rằng Mỹ vẫn dành cho Việt Nam một không gian đàm phán, chưa thẳng tay đánh thuế. Nhưng chúng ta cũng không thể chủ quan. Thời gian qua rất nhiều đoàn kiểm tra cấp cao, cấp trung của Mỹ đã sang và đưa ra khung các vấn đề cần xử lý.

Nếu Washington yêu cầu phải xử lý cùng lúc tất cả các vấn đề thay vì từng phần sẽ rất áp lực.

Nhẹ nhất, phía Mỹ chỉ đánh thuế nhôm và thép và áp dụng hàng rào kỹ thuật cá basa và tôm như cảnh báo hiện nay. Nặng hơn, Mỹ có thể đánh thuế đối với 40% thặng dư thương mại Việt - Mỹ, tức là 40% của hơn 30 tỷ USD. Còn nếu Việt Nam cũng bị đánh thuế toàn diện như Trung Quốc sẽ rất gay go.

Lâu nay chúng ta vẫn khá chủ quan với tâm lý nước nhỏ, Mỹ không nhắm tới. Nhưng theo nguyên tắc của WTO, Mỹ không thể đơn phương chĩa "mũi dùi" vào một thành viên khi các nước khác cũng mắc lỗi tương tự. Vì vậy, nguy cơ Việt Nam nằm trong tầm ngắm là rất lớn.

Việt Nam cần hết sức lưu ý và xử lý ngay các vấn đề phát sinh.

Theo Nam Anh

Người đồng hành

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Chuyên gia Mỹ: Tỷ giá không phải là mối lo của Việt Nam từ nay đến cuối năm

Chuyên gia Mỹ: Tỷ giá không phải là mối lo của Việt Nam từ nay đến cuối năm

Chuyên gia thậm chí còn cho rằng, từ giờ đến cuối năm, Ngân hàng Nhà nước (SBV) sẽ mua vào USD, tiền Đồng sẽ tăng giá chứ không phải mất giá. Theo ông Andreas Hauskrecht, giáo sư trường Đại học Indiana Hoa Kỳ, Thành viên nhóm sáng kiến Việt Nam, đồng USD trên thị trường thế giới tăng mạnh thời gian qua một phần do chính sách nâng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Sau 2 lần tăng từ đầu năm tới nay, dự kiến từ giờ đến hết năm 2019 Fed sẽ có thêm khoảng 4 lần tăng lãi suất nữa, tổng cộng thêm khoảng 1,25 điểm phần trăm.ng 6/2018 khi Fed nâng lãi suất nhưng Trung Quốc không tăng theo mà thay vào đó là giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc 2 lần, qua đó bơm thanh khoản vào hệ thống ngân hàng. Kết quả là riêng từ đầu tháng 6 tới nay đồng NDT đã giảm thêm gần 4% và nâng tổng mức giảm từ đầu năm tới nay là 9,6% (đến tháng 6 mới là 6%). Trong phát biểu mới đây, chủ tịch Fed cho biết nếu các mức thuế quan tác động lên lạm phát trong nước thì Fed sẽ hành động tức thì và tiếp tục nâng lãi suất ngắn hạn với tốc độ nhanh hơn và lớn hơn so với dự kiến ban đầu. Phía Trung Quốc đã để cho đồng NDT giảm giá gần 10%, theo chuyên gia, họ có thể chủ động hơn nữa với đồng tiền này nhưng còn một vũ khí rất mạnh chưa sử dụng tới đó là họ đang nắm giữ khối lượng rất lớn trái phiếu Chính phủ Mỹ. Dưới tác động từ chính sách của Fed và chiến tranh thương mại Trung – Mỹ, nhiều nền kinh tế mới nổi đã để cho đồng bản tệ của họ yếu đi hoặc cũng đã có những thay đổi với chính sách tiền tệ một cách linh hoạt. Còn Việt Nam thì sao? Từ đầu năm tới nay, tỷ giá USD/VND đã lên giá mạnh mẽ, mức tăng khoảng 2,6% ở các ngân hàng thương mại và thị trường tự do, cùng nhiều mối lo ngại tỷ giá sẽ khó mà đứng yên trong thời gian tới. Tuy nhiên giáo sư Andreas Hauskrecht cho rằng các mối đe dọa đối với tỷ giá là không có. "Tỷ giá không phải là điều đáng lo ngại đối với Việt Nam" – ông nói. Ông đánh giá, từ nay đến cuối năm 2018 không có dấu hiệu nào cho thấy dòng vốn rút khỏi Việt Nam khi thị trường vẫn còn đang hấp dẫn cho dù rủi ro quốc gia có tăng lên. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam lớn hơn rất rất nhiều lần so với dòng vốn gián tiếp (FII) vào thị trường trái phiếu và cổ phiếu, do đó cũng không có mối đe dọa tức thì nào về khả năng rút vốn. Đối với thị trường chứng khoán, thời gian qua có sự điều chỉnh trong đó có nguyên nhân một phần từ việc dòng vốn FII chảy ra, nhưng quá trình này có thể kiểm soát được bởi thị trường chứng khoán Việt Nam đang tốt hơn nhiều so với khu vực và triển vọng sẽ ổn định. Tất cả các lý do đó khiến cho dòng vốn sẽ tiếp tục chảy vào mạnh mẽ. Ông cho rằng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) sẽ phải can thiệp bằng cách mua vào ngoại tệ, bởi nếu không thì tiền Đồng sẽ lên giá trở lại. Ông đồng thời đánh giá, với quy mô dự trữ ngoại hối cao kỷ lục hiện nay, NHNN hoàn toàn có năng lực để kiểm soát đồng nội tệ. Vị giáo sự khuyến nghị NHNN nên tiếp tục trung hòa dòng vốn vào thông qua việc can thiệp trên thị trường ngoại hối và tiếp tục chuẩn bị nhằm hướng đến một cơ chế tỷ giá linh hoạt hơn. Đề cập đến câu chuyện chống đô la hóa, ông Andreas Hauskrecht cho biết Việt Nam là một ví dụ thành công nhất trong cuộc chiến chống đô la hóa. Năm 1998, tỷ lệ đô la hóa nền kinh tế là 47% thì đến nay chỉ còn chưa đến 8%. Và ông cho rằng Việt Nam nên tiếp tục theo đuổi chiến lược chống đô la hóa đã được hoạch định. Để làm được điều đó, SBV nên tiếp tục không áp dụng lãi suất với tiền gửi bằng USD ở mọi kỳ hạn; linh hoạt tỷ giá; cần đạt mục tiêu chấm dứt huy động và cho vay bằng USD của hệ thống ngân hàng, thay vào đó là xây dựng thị trường mua bán USD có tính thanh khoản; và mục tiêu cuối cùng là nên chuyển sang cơ chế lạm phát mục tiêu. Tùng Lâm Theo Trí thức trẻ

TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung

TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung

Theo vị chuyên gia, dù hạ giá VND theo NDT hay không, Việt Nam đều gặp bất lợi trong bối cảnh biến động tiền tệ hiện nay. Cuộc chiến thương mại ngày càng căng thẳng với hàng loạt thông điệp leo thang được Mỹ và Trung Quốc đưa ra gần đây. Căng thẳng thương mại lên cao kéo theo lo ngại về một cuộc chiến tiền tệ.

NHNN điều hành tỉ giá không chỉ vì mục tiêu xuất khẩu

NHNN điều hành tỉ giá không chỉ vì mục tiêu xuất khẩu

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) điều hành tỉ giá không vì mục tiêu duy nhất nào mà phải hướng tới mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Điều hành tỉ giá phù hợp cân đối vĩ mô, các diễn biến thị trường tiền tệ ngân hàng. Đây là khẳng định của Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng tại cuộc họp báo Chính phủ vừa qua khi giải đáp câu hỏi về vấn đề diễn biến căng thẳng leo thang do chiến tranh thương mại, NHNN làm thế nào để giải bài toán tạo thuận lợi cho xuất khẩu.

Việt Nam đã tiếp nhận 80 tỷ USD vốn ODA sau 25 năm

Việt Nam đã tiếp nhận 80 tỷ USD vốn ODA sau 25 năm

Kể từ năm 1993 đến nay, Việt Nam đã tiếp nhận 80 tỷ USD nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi, trở thành một trong những nước tiếp nhận nguồn vốn này nhiều nhất trên thế giới. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cho biết thông tin trên tại buổi làm việc sáng ngày 25/7 giữa Đoàn giám sát của UBTVQH và Chính phủ về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng nguồn vốn vay nước ngoài giao đoạn 2011-2016.

Chống chuyển giá: Cần quy định rõ hơn về kiểm toán bắt buộc

Chống chuyển giá: Cần quy định rõ hơn về kiểm toán bắt buộc

Cần có cơ chế pháp lý để quy định rõ hơn việc kiểm toán bắt buộc, đồng thời cần có hệ thống dữ liệu đầy đủ góp phần chống lại tình trạng chuyển giá gian lận thuế của nhiều doanh nghiệp FDI. Đây là một nội dung trao đổi tại Hội thảo quốc tế “Chuyển giá – Những vấn đề trong công tác quản lý hiện nay” do Kiểm toán Nhà nước (KTNN) và Hiệp hội Kế toán Công chứng Vương quốc Anh (ACCA) phối hợp tổ chức vừa qua.

Công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài

Công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài

Bộ Tài chính thực hiện công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia, bao gồm: Các chỉ tiêu về nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia; vay và trả nợ của Chính phủ; vay và trả nợ được Chính phủ bảo lãnh; vay và trả nợ nước ngoài của quốc gia. Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư quy định về chế độ báo cáo và công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia.