TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung - Doanh Trí

TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung

Theo vị chuyên gia, dù hạ giá VND theo NDT hay không, Việt Nam đều gặp bất lợi trong bối cảnh biến động tiền tệ hiện nay.

Cuộc chiến thương mại ngày càng căng thẳng với hàng loạt thông điệp leo thang được Mỹ và Trung Quốc đưa ra gần đây. Căng thẳng thương mại lên cao kéo theo lo ngại về một cuộc chiến tiền tệ.

NDH có cuộc trao đổi với TS Lê Xuân Nghĩa - nguyên Phó chủ tịch Uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia về rủi ro của Việt Nam trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ.

 
TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung - Ảnh 1.

TS Lê Xuân Nghĩa. Ảnh: VGP.

- Từng lo ngại cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung có thể kéo theo chiến tranh tiền tệ, đến nay, ông nhận định khả năng xảy ra kịch bản này như thế nào?

- TS Lê Xuân Nghĩa: Chúng ta nên lo ngại về một cuộc chiến tiền tệ có thể bùng phát. Khi bị Mỹ đánh thuế 25% với 34 tỷ USD hàng hóa, Trung Quốc sẽ chọn đối đầu, trả đũa lại. Nhưng với lượng hàng hóa là 200 tỷ USD, thuế suất 10% thì họ sẽ áp dụng phá giá nhân dân tệ (NDT) 6-7% để bù đắp phần nào. Với 3-4% còn lại, Trung Quốc sẽ cố gắng cải tiến công nghệ, tiết kiệm chi phí. Tổn thất của họ sẽ nhỏ đi thông qua phá giá tiền tệ.

Khi NDT mất giá, nhiều nền kinh tế có quan hệ thương mại với Trung Quốc như Nhật Bản, EU, ngay cả Việt Nam cũng buộc phải phản ứng trở lại, phá giá đồng tiền theo.

Dòng vốn từ Mỹ vào Trung Quốc và chiều ngược lại cũng sẽ bị ảnh hưởng. Sự dịch chuyển cán cân vốn và cán cân vãng lai bị thu hẹp lại hoặc gián đoạn có thể dẫn đến ách tắc vốn, ách tắc tiền tệ có tính toàn cầu.

Khi đó, cuộc chiến tranh tiền tệ sẽ bùng phát.

- Nhân dân tệ đã mất giá kỷ lục, yếu đi 6,7% so với USD trong 8 tuần qua. Trước mắt, Việt Nam sẽ ảnh hưởng như thế nào từ điều này?

-Rõ ràng với sự phá giá của NDT, hàng Trung Quốc sẽ rẻ hơn hiện nay 6-7% và "tràn" Việt Nam nhiều hơn. Tất nhiên trong số đó có cả nguyên vật liệu nhưng chủ yếu vẫn là hàng tiêu dùng và bán lẻ. Trong khi đó, hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc sẽ đắt hơn hiện tại 6-7% nếu VND giữ nguyên giá trị.

Việt Nam đang rơi vào một tình huống rất khó chịu. Không phá giá tiền đồng, chúng ta sẽ bị thiệt thòi trong thương mại với Trung Quốc, khả năng cạnh tranh của hàng hóa giảm đi. Nhưng nếu phá giá theo, Mỹ có thể cho là thao túng tiền tệ. Bên cạnh đó, việc phá giá tiền đồng rất có thể sẽ khiến lạm phát tăng lên do tâm lý, trong khi áp lực hiện tại đã tương đối căng thẳng.

- Trước tình hình đó, có ý kiến cho rằng Việt Nam nên giảmgiá đồng tiền ở mức vừa phải. Theo ông, nhà điều hành nên ứng xử như thế nào?

-Việt Nam phải rất thận trọng, Mỹ có thể đánh thuế cả chúng ta tương tự Trung Quốc. Đến nay, chính quyền Trump đã xem xét Việt Nam ở những khía cạnh giống hệt Trung Quốc.

Thứ nhất, Mỹ nhắm đến quốc gia có thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD với mình. Hiện nay, thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đã vượt 30 tỷ USD.

Thứ hai, thặng dư cán cân vãng lai vượt quá 3% GDP. Việt Nam cần hết sức cân nhắc, dù điều này chưa mắc phải.

Thứ ba, Mỹ có thể nhìn nhận Việt Nam thao túng tiền tệ. Lý do là trong vòng một năm, mua ngoại tệ vượt quá 2% GDP, như năm 2017 Ngân hàng Nhà nước mua dự trữ ngoại hối hơn 13 tỷ USD.

Thêm nữa, phía Mỹ đánh giá Việt Nam chưa có nền kinh tế thị trường đầy đủ đặc biệt là về chính sách tiền tệ cũng như đang vi phạm nhiều quyền sở hữu trí tuệ.

Như đã phân tích, nếu Việt Nam thực sự phá giá đồng tiền để có lợi cho thương mại sẽ dẫn đến khả năng bị Mỹ xem là thao túng tiền tệ và trừng phạt tương tự Trung Quốc.

Tôi cho rằng hiện tại, Việt Nam nên bình tĩnh quan sát, có kế hoạch dài hạn, không nên hành động vội vàng. Trước hết cần củng cố hệ thống ngân hàng, tăng khả năng thanh khoản. Đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước cần củng cố các công cụ của chính sách tiền tệ để đảm bảo kiểm soát được lạm phát một cách vững chắc.

 

Trên cơ sở đảm bảo được lạm phát, khi đó Ngân hàng Nhà nước có thể điều chỉnh tỷ giá theo một mức thích hợp trước các diễn biến mới. Hiện nay hầu hết các nước đang dừng lại để quan sát, chưa có nhiều động thái về phía chính sách tiền tệ.

- Ông vừa nhắc tới nguy cơ Việt Nam trực tiếp rơi vào vòng xoáy chiến tranh thương mại. Về dài hạn thì cần làm gì để điều này không xảy ra?

- Đến giờ phút này tôi cho rằng Mỹ vẫn dành cho Việt Nam một không gian đàm phán, chưa thẳng tay đánh thuế. Nhưng chúng ta cũng không thể chủ quan. Thời gian qua rất nhiều đoàn kiểm tra cấp cao, cấp trung của Mỹ đã sang và đưa ra khung các vấn đề cần xử lý.

Nếu Washington yêu cầu phải xử lý cùng lúc tất cả các vấn đề thay vì từng phần sẽ rất áp lực.

Nhẹ nhất, phía Mỹ chỉ đánh thuế nhôm và thép và áp dụng hàng rào kỹ thuật cá basa và tôm như cảnh báo hiện nay. Nặng hơn, Mỹ có thể đánh thuế đối với 40% thặng dư thương mại Việt - Mỹ, tức là 40% của hơn 30 tỷ USD. Còn nếu Việt Nam cũng bị đánh thuế toàn diện như Trung Quốc sẽ rất gay go.

Lâu nay chúng ta vẫn khá chủ quan với tâm lý nước nhỏ, Mỹ không nhắm tới. Nhưng theo nguyên tắc của WTO, Mỹ không thể đơn phương chĩa "mũi dùi" vào một thành viên khi các nước khác cũng mắc lỗi tương tự. Vì vậy, nguy cơ Việt Nam nằm trong tầm ngắm là rất lớn.

Việt Nam cần hết sức lưu ý và xử lý ngay các vấn đề phát sinh.

Theo Nam Anh

Người đồng hành

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Các nước đang quản lý cho vay ngang hàng như thế nào?

Các nước đang quản lý cho vay ngang hàng như thế nào?

Các nước Đông Nam Á có xu hướng xem cho vay ngang hàng như hoạt động cho vay thực sự và cần quản lý tương tự như hoạt động tín dụng của các TCTD. Trong khi đó, Trung Quốc lại coi cho vay ngang hàng là hệ thống trao đổi thông tin khoản vay, chính điều này cũng đã tạo ra nhiều kẽ hở dẫn tới các vi phạm và biến tướng.

Ông Nguyễn Thiện Nhân: 'Văn phòng Thành ủy TP HCM ngừng làm kinh tế'

Ông Nguyễn Thiện Nhân: 'Văn phòng Thành ủy TP HCM ngừng làm kinh tế'

Theo Bí thư Thành ủy TP HCM, các hoạt động kinh tế sẽ chuyển cho công ty của Đảng bộ, Văn phòng chỉ giám sát. Sáng 15/10, phát biểu khai mạc Hội nghị Thành ủy TP HCM lần thứ 18 khóa X, Bí thư Nguyễn Thiện Nhân cho biết, sắp tới thành phố có Nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo đối với hoạt động kinh tế của Đảng bộ thành phố.

Chuyên gia: Nên cởi mở đón nhận cho vay ngang hàng

Chuyên gia: Nên cởi mở đón nhận cho vay ngang hàng

Từ thực tiễn các nước trên thế giới có thể thấy cho vay ngang hàng về bản chất và thực tế không có gì là xấu, cần được đón nhận và tạo điều kiện phát triển ở Việt Nam. Điều cần làm ngay và trên hết là đề ra được khuôn khổ pháp luật, cấp phép và thanh tra, giám sát hoạt động của các nền tảng cho vay ngang hàng.

Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật

Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật

Sự bùng nổ của hoạt động cho vay ngang hàng đặt ra yêu cầu cấp bách về giám sát và quản lý. Mô hình cho vay ngang hàng trực tuyến đang phát triển rất nhanh ở Việt Nam, thu hút hàng triệu người vay. Tuy nhiên, việc huy động, cho vay quá dễ trong khi lại chưa có hành lang pháp lý rõ ràng gây rủi ro rất lớn cho người đi vay lẫn người cho vay.

Tài chính vi mô đẩy lùi tín dụng đen

Tài chính vi mô đẩy lùi tín dụng đen

Hoạt động tài chính vi mô được triển khai ở đâu thì ở đó, hình thức cho vay nặng lãi, tín dụng đen giảm hẳn. Tuy nhiên, khi triển khai lĩnh vực này vẫn còn nhiều nút thắt như, nguồn vốn cho vay vẫn còn hạn chế, khung pháp lý còn chưa sát với thực tiễn, cần tiếp tục hoàn thiện. Đây là những nội dung được trao đổi Hội thảo khoa học quốc gia: "Tài chính vi mô hỗ trợ phụ nữ giảm nghèo tại Việt Nam” do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp tổ chức ngày 25/9.

Bảo hiểm tiền gửi góp phần bảo đảm an toàn các quỹ tín dụng nhân dân

Bảo hiểm tiền gửi góp phần bảo đảm an toàn các quỹ tín dụng nhân dân

Sau gần 20 năm triển khai chính sách bảo hiểm tiền gửi (BHTG), BHTG Việt Nam đã từng bước khẳng định được vai trò bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, góp phần duy trì sự ổn định và an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng nói chung và hệ thống quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) nói riêng. Ông Đào Quốc Tính, Tổng Giám đốc BHTG Việt Nam cho biết, hiện tại, cả nước có 1.183 QTDND với gần 2 triệu thành viên, chủ yếu ở khu vực nông thôn.