Thủ tướng: Cơ hội lịch sử mà những người làm công tác pháp luật cần tích cực dấn thân - Doanh Trí

Thủ tướng: Cơ hội lịch sử mà những người làm công tác pháp luật cần tích cực dấn thân

(Chinhphu.vn) – Nhấn mạnh tư duy làm chính sách, pháp luật trong CMCN 4.0, Thủ tướng cho rằng, muốn thúc đẩy đổi mới sáng tạo thì bản thân chính sách, cơ chế cũng phải thoáng, mở và sáng tạo. Đây chính là cơ hội lịch sử mà những người làm công tác pháp luật cần tích cực dấn thân, còn không đó là sự cản trở.

Thủ tướng phát biểu tại Hội thảo - Ảnh: VGP/Quang Hiếu
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh điều này tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia: “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam”.

Đây là diễn đàn để các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức xã hội chia sẻ quan điểm và tham gia thảo luận, góp phần tìm ra giải pháp chính sách, thiết kế quy định pháp luật để Việt Nam tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Thủ tướng cho rằng, cuộc cách mạng 4.0 ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc và các mối quan hệ trong nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam không nằm ngoài lề của cuộc cách mạng này. Đó là thay lao động bằng tự động hóa, thay vốn bằng tri thức và dữ liệu, thay đổi toàn diện mối quan hệ giữa chính quyền với người dân và giữa các chủ thể trong nền kinh tế thông qua việc xóa bỏ các cơ chế trung gian trong chuỗi giá trị bằng công nghệ kết nối trực tiếp. Đặc biệt là thay đổi thói quen tiêu dùng của hàng tỷ người cũng như hành vi ứng xử của toàn xã hội.

Việt Nam đã đứng trước cơ hội rất lớn để thực hiện khát vọng xây dựng quốc gia thịnh vượng, hùng cường nếu có thể ứng dụng hiệu quả công nghệ lõi cách mạng 4.0 như trí tuệ nhân tạo, Internet kết nối vạn vật, dữ liệu lớn, công nghệ chuỗi khối, điện toán đám mây…, Thủ tướng nói. Chính công nghệ tiên tiến, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thể chế quyết định tăng trưởng trong dài hạn, là chìa khóa để đột phá vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Chỉ ra một số kết quả đáng khích lệ nhờ áp dụng thành tựu cách mạng 4.0, Thủ tướng nêu rõ, chúng ta đã cùng nhau nhận thức được đâu là thử thách cho kỳ vọng thành công của Việt Nam trong cách mạng 4.0.

Trên hết là chúng ta chưa tìm ra cách tiếp cận hiệu quả, chưa xây dựng được môi trường chính sách, pháp luật phù hợp để huy động nguồn lực tận dụng cơ hội đến từ cách mạng công nghiệp 4.0. Sự chậm trễ này đôi khi còn là rào cản, làm nhụt nhuệ khí đổi mới sáng tạo, làm nản tâm huyết cống hiến trí tuệ của lực lượng doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, khiến chúng ta không thể đột phá mà còn tụt lại phía sau.

“Rõ ràng, một trong những yêu cầu cấp bách trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 là xây dựng, đổi mới và hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật”, Thủ tướng nói.

Chúng ta cần nhận diện chính xác những vấn đề pháp lý phát sinh để kịp thời điều chỉnh các mối quan hệ xã hội thực tế hằng ngày đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp và thay đổi không ngừng. Đặc biệt, khi công nghệ đang làm mờ dần ranh giới giữa các quốc gia, cách mạng công nghiệp 4.0 biến những vấn đề pháp lý quốc tế trở thành những vấn đề pháp lý của quốc gia và ngược lại. Ví dụ điển hình là trong khi chúng ta đang nghiên cứu các giải pháp chính sách, cơ chế pháp luật để điều chỉnh mô hình kinh tế chia sẻ; về khai thác, sử dụng dữ liệu phục vụ lợi ích chung của cộng đồng; về quyền sở hữu đối với các loại tài sản mã hóa; về hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo…, thì mới đây Facebook công bố và chuẩn bị phát hành đồng tiền điện tử Libra (ngày 18/6/2019), được nhiều hãng thanh toán và công ty công nghệ lớn hỗ trợ. Theo Thủ tướng, những vấn đề này sẽ tác động trực tiếp tới chúng ta, đòi hỏi phải có phản ứng chính sách tức thời và có giải pháp pháp lý phù hợp.

Chính vì vậy, các bộ, ngành, địa phương cần đẩy nhanh tốc độ thiết kế và thực thi hiệu quả các chính sách, quy định pháp luật. Có thế mới phát huy được năng lực sáng tạo, chủ  động của người dân, doanh nghiệp và các chủ thể xã hội khác trong kinh tế số và xã hội số. Đây chính là cơ hội lịch sử mà những người làm công tác pháp luật cần tích cực dấn thân, còn không đó là sự cản trở.

Việc thiết kế khung pháp lý, cơ chế và chính sách phải đồng bộ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, với những tư duy mới, phù hợp với xu thế tiến bộ của thế giới.

Việc ứng dụng công nghệ mới sẽ góp phần tăng nhanh tốc độ phản ứng chính sách, kịp thời phát hiện những bất cập trong thi hành pháp luật. Chính vì vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực pháp luật cũng cần bắt kịp với những xu thế mới của phát triển công nghệ.

Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Một điều quan trọng khác là tư duy làm chính sách, pháp luật trong cách mạng công nghiệp 4.0. Xử lý các vấn đề mới cần những giải pháp vượt ra ngoài tư duy truyền thống. Muốn thúc đẩy đổi mới sáng tạo thì bản thân chính sách, cơ chế cũng phải thoáng, mở và sáng tạo. Cần ủng hộ về nguyên tắc việc triển khai các mô hình kinh doanh mới. Không vì lý do không quản lý được về công nghệ mà cản trở việc ứng dụng công nghệ mới mà phải kịp thời nâng cao năng lực quản lý, theo kịp với những biến chuyển rất nhanh của tình hình mới.

Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành cần khẩn trương rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành để đánh giá rõ hơn tính tương thích với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và kịp thời có đề xuất hướng tiếp tục bổ sung, hoàn thiện.

Thủ tướng yêu cầu tập trung rà soát, đề xuất khung pháp lý thử nghiệm và các nghị định thí điểm của Chính phủ đối với từng ứng dụng cụ thể nhằm thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới ứng dụng công nghệ cao.

Điều này vừa tạo điều kiện cho hoạt động đổi mới sáng tạo diễn ra thuận lợi, vừa bảo đảm lợi ích chung của cộng đồng và các yêu cầu về quản lý Nhà nước, nhất là yêu cầu bảo đảm an ninh chính trị, an ninh tài chính và ổn định kinh tế vĩ mô. 

“Chúng ta đã bàn nhiều, bây giờ là thời điểm phải chuyển hoá khát vọng vươn lên và trí tuệ của người dân, cộng đồng doanh nghiệp cùng cả hệ thống chính trị thành hành động”.

Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp cần tập trung nghiên cứu, đề xuất cụ thể những vấn đề đặt ra hiện nay cũng như tham mưu các giải pháp để đẩy mạnh quá trình xây dựng, ban hành và tổ chức thực thi hiệu quả pháp luật trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư; bảo đảm tiến trình xây dựng, thực thi thể chế, pháp luật luôn bắt kịp và đồng điệu với nhịp đập ngày càng nhanh của nền kinh tế, đáp ứng yêu cầu phát triển của người dân, doanh nghiệp.

Công tác dự báo, phân tích, phản ứng chính sách phải kịp thời, chính xác, theo kịp sự thay đổi nhanh chóng của đời sống xã hội.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư sớm hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Chiến lược Quốc gia về tận dụng cách mạng công nghiệp 4.0, trong đó có phối hợp chặt chẽ với Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng, hoàn thiện Đề án số hóa quốc gia.

Bộ Công an khẩn trương hoàn thiện xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu định danh quốc gia, đồng thời sớm hoàn thiện các hướng dẫn thực thi Luật An ninh mạng.

Ngân hàng Nhà nước cần khẩn trương đánh giá tác động của việc xuất hiện và lưu hành ngày càng phổ biến một số đồng tiền kỹ thuật số hoặc ví điện tử để có đề xuất chính sách phù hợp; chú trọng phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, ngành liên quan xây dựng Đề án giáo dục tài chính.

Bộ Thông tin và Truyền thông tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật để thúc đẩy phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, sớm triển khai mạng 5G, đáp ứng yêu cầu Internet kết nối vạn vật trong thời gian sớm nhất. Đồng thời, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước trong việc thúc đẩy thanh toán điện tử, với các hình thức thanh toán mới qua di động (mobile money) hay ví điện tử…

Thủ tướng và các đại biểu dự Hội thảo - Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Cần sự bình đẳng

Tham luận tại hội thảo về mô hình kinh tế mới, kinh tế chia sẻ, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đề nghị các bộ, ngành cần tạo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa mô hình kinh doanh mới và kinh tế truyền thống theo hướng rà soát, bãi bỏ các quy định về điều kiện kinh doanh không phù hợp với lĩnh vực kinh doanh truyền thống. Đặc biệt, cần sửa đổi, hoàn thiện và bổ sung các quy định về trách nhiệm của các bên trong mô hình kinh doanh mới, trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước đối với hoạt động của mô hình này.

Cũng đề cập đến mô hình kinh tế chia sẻ, TS. Trần Thị Quang Hồng (Bộ Tư pháp) kiến nghị Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật trên cơ sở nhận biết đầy đủ các khía cạnh pháp lý của công nghệ để bảo đảm các doanh nghiệp theo mô hình mới hay mô hình truyền thống đều kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng.

Có ý kiến cho rằng mô hình môi trường thử nghiệm (Sandbox) cho các ứng dụng công nghệ mới có ảnh hưởng phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro phá vỡ quy định hiện hành của Nhà nước.

Việc hàng loạt câu hỏi về khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, đầu tư, kinh doanh, quản lý tiền ảo/tiền mã hóa… vẫn còn bỏ ngỏ như hiện nay chính là mảnh đất màu mỡ để “rủi ro” len lỏi khắp các ngõ ngách trong cuộc sống.

Từ đó, một số ý kiến cho rằng, cơ quan quản lý cần dựa trên quan điểm doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm để không làm mất cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp nhưng cần giới hạn phạm vi và thời gian triển khai công nghệ trong Sandbox. Khung pháp lý Sandbox cần phải có “không gian và thời gian được xác định rõ ràng” vì thử nghiệm thì thất bại có thể xảy ra.

Đức Tuân

Duy Tan Tuyen Sinh 2019

Tin liên quan

Công an cảnh báo thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tiền qua điện thoại

Công an cảnh báo thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tiền qua điện thoại

Theo Công an TP HCM, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao hoặc điện thoại mạo danh Công an, Viện Kiểm sát,… để lừa đảo chiếm đoạt tiền của người dân đang diễn biến phức tạp. Bộ Công an vừa phát đi cảnh báo về tội phạm công nghệ cao trên địa bàn TP HCM dựa trên những thông tin do Công an TP HCM báo cáo.

Cố gắng

Cố gắng "tử tế" hơn với các công ty nước ngoài, liệu Trung Quốc có thể vẽ lại cuộc chơi khi Việt Nam và Ấn Độ đang có ưu thế?

"Nếu tiếp tục trừng phạt các doanh nghiệp Mỹ, họ sẽ chỉ muốn rời đi nhanh hơn. Trung Quốc chắc chắn sẽ không rơi vào cái bẫy đó" - một quan chức giấu tên của Chính phủ Trung Quốc nói với South China Morning Post. Một luồng quan điểm cho rằng chính phủ nên "ăn miếng trả miếng" để phản đòn, đánh mạnh vào các doanh nghiệp Mỹ ở Trung Quốc. Nhưng cũng có một lập luận khác là thay vì trừng phạt các công ty nước ngoài - đặc biệt là các công ty Mỹ - Trung Quốc nên thân thiện hơn với họ.

Tạo mảng xanh cho thành phố

Tạo mảng xanh cho thành phố

Có rất nhiều cách phát triển mảng xanh cho TP HCM nếu chính quyền và cơ quan chức năng quyết tâm thực hiện, thuyết phục và tạo điều kiện cho người dân cùng làm. Theo đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng TP HCM đến năm 2025, chỉ tiêu quy hoạch đất cây xanh khoảng 6,3 m2/người. Tuy nhiên, tính đến tháng 8-2019, chỉ tiêu cây xanh công cộng tại TP HCM chỉ đạt mức bình quân là 1,6 m2/người (bằng 1/10 so với tiêu chuẩn).

Công khai thu mua sổ BHXH trên mạng xã hội

Công khai thu mua sổ BHXH trên mạng xã hội

Sổ BHXH là một loại tài sản đặc biệt gắn liền với nhân thân, quyền lợi không thể tách rời của người lao động. Thực hiện quy định của Luật (BHXH năm 2014, các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp phải chuyển giao sổ BHXH cho người lao động tự quản lý để tiện theo dõi quá trình tham gia BHXH của mình, cũng như phòng ngừa tình trạng doanh nghiệp không trả sổ khi người lao động nghỉ việc. Tuy nhiên lợi dụng việc giao sổ BHXH để tự quản lý, không ít người lao động đã mang thế chấp, cầm cố sổ BHXH.

TP HCM đổi cách phân loại rác

TP HCM đổi cách phân loại rác

Sắp tới, việc phân loại rác ở TP HCM sẽ được chia làm 2 nhóm, gồm nhóm có thể tái chế và nhóm chất thải còn lại. Việc thu gom cũng sẽ thay đổi để phù hợp thực tế. Gần một tháng nay, qua vận động của tổ dân phố, chị Trần Thị Kim Quyên (xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn, TP HCM) cùng gia đình phân loại rác thành túi chứa rác hữu cơ và túi chứa rác có thể tái chế. Thế nhưng, khi công nhân vệ sinh đến thu gom, 2 rác này được đổ dồn vào thùng xe, chở đến bô rác. Chỗ thắng, chỗ thua "Nếu người thu gom đổ dồn vào một chỗ thì việc phân loại của gia đình tôi hóa ra công cốc, phân loại phải đồng bộ thì mới hiệu quả" - chị Quyên thắc mắc. Theo ghi nhận, đa số người dân đều nắm được thông tin và ý nghĩa của việc phân loại rác tại nguồn (PLRTN) nhưng xem ra việc này chỉ hiệu quả khi triển khai tại các hệ thống siêu thị, trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính, khu vui chơi giải trí lớn như Đầm Sen, Thảo Cầm Viên… Còn tại các hộ dân (nơi có lượng rác sinh hoạt chiếm hơn 60% lượng rác thải của TP), việc phân loại còn có tình trạng không nhất quán như trên và chỉ triển khai lác đác vài khu dân cư. Tại quận Tân Phú, một trong những địa phương triển khai PLRTN từ những năm 2012 với mô hình "khu phố xanh" nhưng đến nay số hộ dân tham gia còn khá khiêm tốn. Đại diện quận Tân Phú cho biết: Mô hình "khu phố xanh" được phường Tân Thành phối hợp với Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị TP (Citenco) triển khai PLRTN với hơn 2.500 hộ dân tham gia. Dù hiệu quả nhưng đại diện quận này cho hay mô hình chỉ thực hiện một số khu vực do Citenco thu gom rác, còn lại những khu vực do tư nhân thu gom thì phải chờ TP triển khai đồng bộ. Hiện nay quận đang vận động, hướng dẫn đội ngũ thu gom rác chuyển đổi phương tiện cho phù hợp. Tại huyện Hóc Môn, dù tuyên truyền, vận động đến từng hộ dân nhưng đến nay việc PLRTN chỉ thí điểm tuyến đường Lê Thị Hà (thị trấn Hóc Môn) và hiệu quả rất hạn chế. Cuối tháng 10, chúng tôi ghé khu vực này và ghi nhận hầu hết người dân ủng hộ PLRTN, thế nhưng sau khi phân loại, người thu gom đổ dồn lên xe khiến người dân thất vọng. "Chúng tôi không tiếc công thực hiện nhưng phải triển khai đồng bộ từ hộ dân, người thu gom đến trạm trung chuyển thì mới phát huy hiệu quả. Thấy hiệu quả rõ ràng thì người dân sẽ làm thôi" - bà Lê Thị Thanh, hộ dân ở đây, nêu ý kiến. Phương tiện chưa theo kịp Theo Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) TP HCM, việc thu gom rác ở TP chủ yếu qua 2 hệ thống là Citenco, các công ty dịch vụ công ích (DVCI) quận - huyện và hệ thống rác dân lập. Qua hơn 1 năm triển khai chuyển đổi phương tiện cho phù hợp với PLRTN, đến nay chỉ có 100/1.700 phương tiện thu gom rác dân lập được chuyển đổi, 1.600 phương tiện còn lại là xe thô sơ, xe lôi, không phân ngăn nên khó thực hiện khi tiến hành PLRTN. Lý giải việc trên, anh Nguyễn Văn Tuấn, thu gom rác dân lập ở quận Gò Vấp, nói biết là bất cập nhưng cũng đành chờ triển khai đồng bộ! Chính vì lẽ này, từ các hộ dân, theo chân người thu gom rác chúng tôi đến các trạm trung chuyển như trạm ép kín đường Phạm Văn Bạch (quận Tân Bình), Xí nghiệp Vận chuyển số 1 đường Quang Trung (quận Gò Vấp) đến các trạm vùng ven như Tây Bắc Lân, Tân Thới Nhì (huyện Hóc Môn)… ghi nhận cho thấy tình trạng "rác dồn về một đống", chưa được phân loại, dù không ít khu dân cư đã được triển khai PLRTN. Là đơn vị quản lý 2 trạm trung chuyển rác lớn chiếm đến 40% lượng rác thải sinh hoạt của toàn TP (trạm Quang Trung và trạm Tống Văn Trân), ông Cao Văn Tuấn, Trưởng Phòng Công nghệ môi trường - Kiểm tra chất lượng của Citenco, thừa nhận hiện 2 trạm trung chuyển trên tiếp nhận từ 3.500 đến 4.000 tấn rác thải/ngày (chiếm 40% lượng rác thải sinh hoạt của TP) nhưng đơn vị chỉ chở đến các công trường xử lý mà chưa phân loại rác.

Bà Tôn Nữ Thị Ninh: Ngồi canh con học là sự thất bại trong giáo dục

Bà Tôn Nữ Thị Ninh: Ngồi canh con học là sự thất bại trong giáo dục

Phải làm thế nào để tạo được sự hứng thú cho con, chứ nếu con học theo một cách bất đắc dĩ thì đó đã là một thất bại", bà Ninh nói. Theo bà Ninh, cần tiếp cận phương pháp giáo dục mới mà để cha mẹ có thể bước lùi lại vài bước về sau, để con cái mình có thể phát triển tự do, nhưng trong một không gian, một khuôn khổ mà cha mẹ có thể yên tâm. Phương pháp giáo dục đó phải tạo ra sự hứng thú và khát vọng, nếu như sau một số năm học tập, mà không thấy được khát vọng của con hay không thấy con có một sự thích thú gì đặc biệt, thì đó một vấn đề.