Thận trọng với cây trồng biến đổi gene là cần thiết - Doanh Trí

Thận trọng với cây trồng biến đổi gene là cần thiết

(Chinhphu.vn) - Trong khi cây trồng biến đổi gene vẫn còn gây nhiều tranh cãi về cái được-cái mất xét trên bình diện chung của cả nền kinh tế-xã hội thì các nghiên cứu từ phía những người ủng hộ cây trồng biến đổi gene cho rằng nhiều bằng chứng khoa học không thể phủ nhận về lợi ích của loại cây trồng này đối với nền nông nghiệp và môi trường, cũng như sinh kế của người nông dân.

Đây là ý kiến được nêu tại hội thảo về tác động xã hội-môi trường của cây trồng biến đổi gene vừa diễn ra ở TPHCM.

Vì sao cây trồng biến đổi gene bị chỉ trích?

Thái độ hoài nghi với những phát kiến mới của khoa học vốn dĩ không có gì lạ. Và cây trồng biến đổi gene là một điển hình như vậy. Dù đã được trồng phổ biến hàng chục năm qua ở Mỹ - nơi mà các cơ quan về kiểm dịch, dịch tễ, y tế và an toàn thực phẩm được cho là có cái nhìn rất khắc nghiệt đối với sản phẩm nông nghiệp - nhưng cho đến nay cây trồng biến đổi gene vẫn bị phản đối kịch liệt ở châu Âu.

Nằm trong vòng xoáy ấy, không khó để tìm thấy những bài báo chỉ trích cây trồng biến đổi gene hoặc thực phẩm biến đổi gene tại Việt Nam, với các luận điểm cho rằng biến đổi gene là can thiệp “thô bạo” vào quá trình tiến hóa của tự nhiên, phá vỡ đa dạng sinh học và gây ra rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe con người. Ngoài ra, có những quan điểm còn tin rằng cây trồng biến đổi gene thậm chí cũng không mang lại lợi ích kinh tế cho người trồng trọt khi khảo nghiệm trên thực tế.

Tuy nhiên, theo TS. Dương Hoa Xô, Giám đốc Trung tâm Công nghệ sinh học TPHCM, những thông tin tiêu cực ấy đa số không đến từ các chuyên gia và giới khoa học mà chủ yếu theo con đường lan truyền từ các diễn đàn xã hội và mang đậm màu sắc cảm tính. Theo đó, những người phản đối cho rằng cây trồng biến đổi gene không chắc tạo ra sự khác biệt nào về năng suất khi trồng trọt trên thực tế. Tuy nhiên, giới khoa học khẳng định đây là sự lập lờ quan điểm bởi cây trồng biến đổi gene (ví dụ cây ngô biến đổi gene hiện nay tại Việt Nam) phải trồng ở khu vực có điều kiện khắc nghiệt về sâu bệnh và cỏ dại thì mới cho ra kết quả thuyết phục mang tính khoa học.

Vậy tại sao những quan điểm khoa học ủng hộ cây trồng biến đổi gene lại đang bị “chìm nghỉm” giữa một rừng thông tin phản bác? Theo Croplife, tổ chức cổ vũ đưa ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp, thì công bố các bằng chứng khoa học là một chuyện, còn cách truyền thông cho công chúng dễ hiểu và dễ chấp nhận lại là chuyện khác.

Những bằng chứng khoa học ủng hộ

Theo nghiên cứu về tác động kinh tế-xã hội của cây trồng biến đổi gene trên toàn cầu giai đoạn 1996-2015 từ PG Economics (Anh), hãng nghiên cứu và tư vấn giải pháp cho dịch vụ nông nghiệp và các ngành công nghiệp dựa trên khai thác tài nguyên tự nhiên, cây trồng biến đổi gene mang lại lợi ích cho toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp, từ nhà cung cấp giống, nhà sản xuất công nghệ lẫn nông dân canh tác và người tiêu dùng.

Cụ thể, nhờ phát triển cây trồng biến đổi gene, lượng thuốc trừ sâu được sử dụng trên toàn cầu đã giảm đi 691 triệu kg, nhiều hơn tổng lượng thuốc trừ sâu mà Trung Quốc sử dụng trên cây trồng trong 1 năm. Từ đó giảm tác động lên môi trường 18,6%. Thu nhập của người nông dân cũng tăng 167,7 tỷ USD, tức mỗi hecta cây trồng biến đổi gene thì nông dân sẽ có thêm thu nhập 88 USD.

Trồng cây biến đổi gene cũng không cần làm đất, đồng nghĩa giảm phát thải carbon trong đất, tiết kiệm chi phí nhiên liệu và máy móc; Cây trồng biến đổi gene có thể chống chịu được sâu bệnh, cỏ dại tốt hơn nên năng suất cao hơn. Giá cả loại nông sản này vì vậy giảm xuống. Hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu cũng là cải thiện sức khỏe cho nông dân. Về môi trường, công nghệ biến đổi gene cho cây trồng cũng góp phần giảm phát thải 26,7 tỷ kg khí carbonic, tương đương giảm 11,9 triệu ô tô lưu thông trên đường. Trong đó, giảm 2,8 tỷ kg khí CO2 nhờ hạn chế phun thuốc trừ sâu, trừ cỏ và giảm 23,9 tỷ kg CO2 nhờ không làm đất.

Còn vô vàn những con số khác chứng minh lợi ích của cây trồng biến đổi gene từ nghiên cứu trên mà trong phạm vi một bài báo, người viết chưa thể dẫn chứng đầy đủ. Nhưng có thể lập luận một cách nôm na như ông Trần Xuân Định, Phó Cục trưởng Cục trồng trọt (Bộ NN& PTNT) rằng “để thích nghi với biến đổi khí hậu hiện nay, tại sao lại từ chối những nghiên cứu biến đổi gene kiểu như tạo ra cây lúa có thể tưới bằng nước mặn?”

Sự thận trọng cần thiết

Trong khi cây trồng biến đổi gene được những người ủng hộ đưa ra rất nhiều bằng chứng về lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường thì phía tranh biện lại đặt câu hỏi “vậy tại sao giống ngô biến đổi gene đã được phép thương mại hóa ở Việt Nam từ năm 2013 nhưng lại đang phổ biến rất chậm, đến nay cũng mới chiếm chưa đến 10% tổng diện tích trồng ngô của cả nước?”.

Theo giải thích nghiêng về tính kinh tế thì đó là do chi phí sản xuất ngô thành phẩm tại Việt Nam khá cao so với thế giới, năng suất lại mới chỉ 4,5-4,8 tấn/ha nên ngô trong nước vốn đã kém cạnh tranh với ngô nhập khẩu, còn để cạnh tranh được thì phải có sản lượng 5 tấn/ha và phải bán được với giá từ 5.000-6.000 đồng/kg vì ngô nhập khẩu về đến Việt Nam hiện mới chỉ 4.400 đồng/kg. Đây là bài toán kinh tế tổng thể liên quan đến cả cơ giới hóa nông nghiệp, đến công tác bảo quản và chế biến sau thu hoạch… chứ không chỉ là bài toán về giống cây trồng.

Về phương diện quản lý nhà nước, Việt Nam cũng được xem là khá thận trọng khi mới từng bước công nhận 5 giống ngô được biến đổi gene và cũng chỉ mới công nhận biến đổi gene trên cây ngô mà thôi. Việt Nam cũng phải mất đến 10 năm từ lúc có chủ trương ứng dụng công nghệ sinh học, trong đó có công nghệ biến đổi gene vào nông nghiệp, cho đến lúc hoàn thiện các văn bản bước đầu thiết lập hành lang pháp lý giám sát cây trồng biến đổi gene.

Phương Hiền   http://baochinhphu.vn

 

Duy Tan Tuyen Sinh 2017

Tin liên quan

Ngoài tiếng Anh, ngoại ngữ nào cần được ưu tiên giảng dạy ở Việt Nam?

Ngoài tiếng Anh, ngoại ngữ nào cần được ưu tiên giảng dạy ở Việt Nam?

Đó là vấn đề được nêu ra tại hội thảo “Giảng dạy và học tập đa ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân ở các nước ASEAN”. Ngày 22/9 tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc tế “Giảng dạy và học tập đa ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân ở các nước ASEAN” (ASEAN FLE) do Trường Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN và Đề án 2020 cùng phối hợp tổ chức.

Giám đốc WB tại VN: Mô hình Cà phê doanh nhân-doanh nghiệp là cầu thị

Giám đốc WB tại VN: Mô hình Cà phê doanh nhân-doanh nghiệp là cầu thị

Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho biết sẽ áp dụng mô hình cà phê doanh nhân - doanh nghiệp tại trụ sở văn phòng của mình. Trong chuyến công tác tại Đồng Tháp ngày 22/9, ông Ousmane Dione - Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam đã rất thích thú khi lần đầu tiên tham quan mô hình Cà phê doanh nhân - doanh nghiệp trong khuôn viên UBND tỉnh.

Thời tiết hôm nay: Mưa dông trên diện rộng ở nhiều nơi

Thời tiết hôm nay: Mưa dông trên diện rộng ở nhiều nơi

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Trung ương, ngày 23/9 ở các tỉnh từ Đà Nẵng-Bình Thuận, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa dông diện rộng. Do chịu ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới có trục ở khoảng 11-15 độ Vĩ Bắc nên trong 2 ngày 21 và 22/9 ở các tỉnh từ Đà Nẵng đến Bình Thuận, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa dông nhiều nơi, lượng mưa tính đến 1h ngày 23/9 ở một số có mưa to như: Quy Nhơn (Bình Định) 72mm, Đắk Nông 65mm, Trị An (Đồng Nai) 52mm, Vị Thanh (Hậu Giang) 81mm, Sóc Trăng 72mm, Dakmil 64mm,…

Công an nhân dân không được nhũng nhiễu, dọa nạt dân

Công an nhân dân không được nhũng nhiễu, dọa nạt dân

Đó là quy định tại Thông tư 27/2017/TT-BCA do Bộ Công an mới ban hành về quy tắc ứng xử của. Thông tư này quy định nguyên tắc ứng xử, quy tắc ứng xử chung của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, quy tắc ứng xử khi thực hiện chức trách, nhiệm vụ, ứng xử trong nội bộ, trong quan hệ xã hội và với môi trường tự nhiên. Về ứng xử với Nhân dân, Thông tư quy định rõ: Kính trọng, lễ phép với Nhân dân, gắn bó mật thiết với Nhân dân, tận tình, trách nhiệm giải quyết công việc, yêu cầu chính đáng của Nhân dân.

Giành bạn gái trên facebook, hai thiếu niên gây án mạng

Giành bạn gái trên facebook, hai thiếu niên gây án mạng

Do mâu thuẫn với nhau về việc tranh giành bạn gái trên Facebook, hai thanh niên ở Vĩnh Long đã đánh nạn nhân tử vong. Ngày 22/9, TAND huyện Long Hồ, Vĩnh Long tuyên phạt bị cáo Nguyễn Minh Thuận 2 năm tù và Nguyễn Nhựt Trường (cùng 17 tuổi, ngụ xã Tân Hạnh) 3 năm 6 tháng tù cùng về tội “Cố ý gây thương tích”. Hai bị cáo phải bồi thường cho gia đình bị hại số tiền hơn 80 triệu đồng.

Cơ chế nào kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức?

Cơ chế nào kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức?

Năm 2017, chỉ phát hiện được 3 trường hợp vi phạm trong tổng số hơn 1,1 triệu người đã kê khai, tài sản. Con số này chưa phản ánh đúng thực tế. Dự thảo Luật phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) vừa trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quy định thành chương riêng với nhiều quy định rất mới, như mở rộng đối tượng kê khai tài sản; bỏ quy định kê khai hàng năm, thay vào đó là kê khai lần đầu và kê khai bổ sung; quy định về một số cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập để quản lý bản kê khai, theo dõi biến động và xác minh tài sản,