Tham nhũng khối tư nhân - Doanh Trí

Tham nhũng khối tư nhân

Khi mở nhà máy mới ở Hưng Yên năm 2003, chúng tôi nhận được hơn chục hồ sơ xin vào vị trí thủ kho.

Hầu hết ứng viên nhiều kinh nghiệm, đều từng làm việc ở các doanh nghiệp nhà nước. Vị trí này trở thành cạnh tranh nhất trong đợt tuyển dụng hàng trăm người năm đó. Ở cao trào cuộc đua, một người đến gặp phụ trách tuyển dụng của chúng tôi và nói rằng, nếu được nhận vào làm thủ kho thì không nhận lương anh cũng làm.

Tôi khá sốc. Vậy thì người ta xin vào đây làm gì? Tìm hiểu ra mới hay. Anh ta nghĩ giống như cách ở chỗ cũ, anh sẽ sống khoẻ. Làm thủ kho không phải chỉ là canh kho hàng, theo dõi nhập, xuất hàng và hưởng lương cứng mà là bằng những mánh lới đã quen thuộc, họ vẫn kiếm được lợi mà mối lợi đó lớn hơn lương. Nếu mua vật tư, anh ta có thể móc nối với các đơn vị cung ứng thống nhất sự ăn chia ở giá đầu vào. Nếu xuất hàng đi, chỉ cần nghĩ ra lý do trì hoãn một chút là có thể được nhận tiền cám ơn từ phía kia. Nếu móc nối với nhân viên khác và đối tác thì còn có nhiều nguồn thu khác. Anh ta cho rằng “màu mè” đem lại từ công việc đó mới là nguồn thu nhập đáng mong đợi, vài triệu tiền lương không bõ bèn gì. Tôi mới hiểu ra, có câu “Giàu thủ kho, no nhà bếp” từ thời bao cấp là thế

Tôi đã không tuyển người đó vào vị trí thủ kho. Dù đã phỏng vấn rất kỹ và tuyển một người khác, nhiều năm nay vị trí thủ kho vẫn luôn là một trong những ghế nóng gây đau đầu với các nhà máy của chúng tôi ở ba miền.

Một lần, chính giám đốc một công ty tư nhân kể tôi nghe: đã chốt giá xong với đối tác cung ứng vật tư cho mình, nhưng sau đó lại “phím” cho anh thủ kho đòi thêm “tiền cà phê” của đối tác cho mỗi tấn hàng nhập vào. Đối tác đồng ý.

Trước sự băn khoăn của tôi, ông nói: “Đó là văn hóa của người Việt. Họ có thêm một chút thì mới có động lực để làm việc với tôi. Và tôi thì chẳng mất gì. Ở phía kia, các doanh nghiệp cung ứng luôn có tâm lý muốn mọi việc nhanh chóng”.

Tôi chia sẻ với một số doanh nhân khác, họ thừa nhận chuyện này không có gì lạ. Đôi khi thủ kho, kế toán, văn phòng cố tình làm chậm đi một tí thủ tục, làm giao dịch khó đi một chút; tài xế vận chuyển chậm trễ hơn một tí; cô gái thủ quỹ xuất tiền trễ hơn mấy ngày vì lý do bận việc. Đối tác, khách hàng thấy vậy tìm cách mời bao thuốc, ít tiền cà phê thì cô kế toán thanh toán tiền rất nhanh và anh tài xế chở hàng đúng hẹn.

“Hoa hồng” này khác với cụm từ "phí hoa hồng" (commission fee) ở những nước phát triển. Vì hoa hồng của họ được luật quy định chi tiết và công khai. Có những nghề sống bằng hoa hồng như môi giới chứng khoán, nhà đất, bảo hiểm… Còn hoa hồng ở Việt Nam là một loại “lệ”. Nó được thương thảo với bất kể tỷ lệ, giá nào, hình thức nào, lĩnh vực nào, từ văn phòng phẩm, dược phẩm, y tế, giáo dục, đến xây dựng, thậm chí cả những dự án xã hội, từ thiện.

Văn hóa này có cả trong công ty cổ phần, các doanh nghiệp FDI hoặc tổ chức 100% nước ngoài. Vì sao? Đa số công ty nước ngoài đưa người quản lý ở nước ngoài sang. Người này thường không rõ về tập quán nước sở tại nên đội ngũ người Việt làm thuê đôi khi trở thành quyền lực và lũng đoạn hơn cả ông sếp. Mức hoa hồng đặt ra cho đối tác, nhà cung cấp được quyết bởi người đứng đầu khâu nào đó và sau đó được chia cho những người liên quan.

Khi chúng tôi tham gia một số dự án lớn có yếu tố nước ngoài, dù nhà quản lý nước ngoài rất minh bạch nhưng những người Việt phụ trách bộ phận vẫn đứng ra vòi vĩnh. Là đối tác, nhà cung cấp, nếu mình không cho họ cái họ muốn, họ tìm cách đẩy mình ra. Một số quản lý nước ngoài biết, tìm cách ngăn chặn. Có lần, họ sa thải cả một dàn cán bộ cấp trung người địa phương. Nhưng nhóm mới sau một thời gian lại lũng đoạn như nhóm trước.

Người ta nói nhiều đến câu chuyện tham nhũng trong môi trường công nhưng ít nhắc đến tham nhũng trong khu vực tư nhân.

Tham nhũng không chỉ xảy ra ở những công cơ quan công quyền, những nơi dịch vụ công như bệnh viện trường học mà những hành vi tiêu cực đang len lỏi trong mọi ngõ ngách của đời sống. Nó làm đạo đức văn hóa xã hội càng ngày càng đi xuống. Nhưng vấn đề lớn hơn chính là tất cả đều nghĩ rằng thói quen đó là chuyện bình thường. 

Ở một số nước có văn hóa tiền tip, nhưng nó vận hành theo một quy tắc rõ ràng. Cái gì là tip khác với việc ngửa tay gợi ý xin tiền hay làm mọi cách để kiếm tiền thêm ngoài thù lao là mình xứng đáng.

Nhiều người không cảm thấy việc nói ra câu gợi ý là đáng xấu hổ hoặc vi phạm vào phạm trù đạo đức.

Tôi không dám vơ đũa cả nắm. Ngày càng có nhiều doanh nghiệp tư nhân hay nước ngoài có quy tắc rất nghiêm và chặt về phòng chống tham nhũng nội bộ. Họ yêu cầu đối tác, nhân viên phải ký kết và thực hiện nghiêm. Trong đó quy định rất rõ cấm tuyệt đối và có các biện pháp chế tài việc “chia chác”, đi ăn uống với đối tác hay nhận quà, kể cả quà tết, quà theo các ngày lễ.

Khi văn hóa hoa hồng đã thành lệ và được thừa nhận bởi hành động của nhiều người thì sự liêm chính sẽ sống sót nhờ cơ may ở “quan niệm đạo đức cá nhân” của từng người.

 

Đinh Hồng Kỳ     vnexpress.net

 

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Việt Nam, Hoa Kỳ tiếp tục thúc đẩy hợp tác khoa học công nghệ

Việt Nam, Hoa Kỳ tiếp tục thúc đẩy hợp tác khoa học công nghệ

Từ ngày 15-17/10, tại thủ đô Washington (Hoa Kỳ) đã diễn ra khóa họp lần thứ 10 của Ủy ban hỗn hợp về hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam-Hoa Kỳ (JCM10). Đây là hoạt động trong khuôn khổ Hiệp định Hợp tác khoa học và công nghệ (KH&CN) giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Các khóa họp của Ủy ban hỗn hợp về hợp tác KH&CN giữa Việt Nam và Hoa Kỳ được tổ chức luân phiên 2 năm một lần tại từng nước.

Người thuê trọ sẽ không còn lo bị 'chặt chém' giá điện

Người thuê trọ sẽ không còn lo bị 'chặt chém' giá điện

Từ 26/10, người thuê nhà trọ sẽ chỉ phải trả giá điện theo đúng bảng giá Nhà nước quy định. Theo Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương), theo quy định Thông tư 25/2018 sửa đổi bổ sung Thông tư 16/2014 về cách tính giá điện, người thuê nhà sẽ chỉ phải trả tiền điện theo đúng bảng giá bán lẻ điện của Nhà nước. Nếu người thuê nhà là hộ gia đình sẽ tính định mức và áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang, khởi điểm 1.549 đồng một kWh.

Năm 2025: 100% hồ sơ BHXH sẽ được số hoá

Năm 2025: 100% hồ sơ BHXH sẽ được số hoá

Bảo hiểm xã hội Việt Nam bắt đầu triển khai phần mềm lưu trữ hồ sơ điện tử phiên bản 1.0, phấn đấu đến năm 2025, 100% hồ sơ, tài liệu của ngành được số hoá. Theo Giám đốc Trung tâm Lưu trữ, BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Hà, tính đến hết tháng 9/2018, tổng số hồ sơ hưởng BHXH đang lưu trữ là 4.636.753 hồ sơ đã được thực hiện số hoá và chia sẻ đến BHXH các tỉnh, thành phố.

Ban hành tiêu chuẩn quốc gia về thịt mát

Ban hành tiêu chuẩn quốc gia về thịt mát

Quá trình bảo quản thịt mát giúp ức chế hoạt động của hệ vi sinh vật trên miếng thịt trong khi đó vẫn bảo đảm các quá trình sinh hóa của thân thịt. Theo đó, bảo đảm miếng thịt tới tay người tiêu dùng ở trạng thái sinh hóa tốt nhất mà vẫn bảo đảm an toàn thực phẩm. Chiều 17/10, ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng Cục quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thuỷ sản (Bộ NN&PTNT) đã thông tin cho báo chí về việc Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quyết định về việc công bố Tiêu chuẩn quốc gia đối với thịt mát. Đây là sự kiện quan trọng nhằm giúp ngành chăn nuôi cũng như các doanh nghiệp có đủ điều kiện tiến tới xuất khẩu thịt lợn.

Thủ tướng: Tạo kỳ tích trong hợp tác vì lợi ích DN và người dân

Thủ tướng: Tạo kỳ tích trong hợp tác vì lợi ích DN và người dân

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – EU và Bỉ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cam kết nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo mọi thuận lợi để kết nối cộng đồng DN, tạo kỳ tích mới trong hợp tác và thành công, vì lợi ích của DN và người dân 2 nước. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Bỉ, ngày 17-10, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự và phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp (DN) Việt Nam – Liên minh Châu Âu (EU) và Bỉ.c tế Nghị viện châu Âu Bernd Lange (INTA).

Thắc mắc về điện, cứ tải app EVNHCMC CSKH

Thắc mắc về điện, cứ tải app EVNHCMC CSKH

Chỉ cần tải ứng dụng EVNHCMC CSKH từ App Store hay CH Play, khách hàng sẽ được cung cấp, giải đáp mọi thông tin về điện. Chị Nguyễn Thị Hồng Hải - ngụ quận 3, TP HCM - đến quầy giao dịch khách hàng của Công ty Điện lực Sài Gòn để điền thông tin thay đổi hộ khẩu trong hợp đồng cung cấp điện. Tại đây, chị được nhân viên điện lực hướng dẫn cài đặt ứng dụng chăm sóc khách hàng (EVNHCMC CSKH) trên điện thoại di động và bất ngờ vì mọi giao dịch với ngành điện bây giờ chỉ cần thao tác trên điện thoại, bất cứ đâu và bất cứ khi nào.