Tài sản ngân hàng "bốc hơi", chuyên gia nói gì? - Doanh Trí

Tài sản ngân hàng "bốc hơi", chuyên gia nói gì?

Hiện tượng giảm tài sản ở mức độ đáng kể như trên của hệ thống là điều hãn hữu trong nhiều năm trở lại đây, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng luôn ở mức cao.

Theo số liệu cập nhật của Ngân hàng Nhà nước (NHNN),  tổng tài sản của hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) đến cuối tháng 2 năm nay giảm tới gần 70 nghìn tỷ so với cuối năm 2017. Giảm mạnh nhất được chứng kiến ở khối ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP), giảm gần 50 nghìn tỷ. Tiếp đó là các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước, giảm trên 20 nghìn tỷ. Khối ngân hàng liên doanh nước ngoài cũng có mức sụt giảm tới gần 14 nghìn tỷ.

Có thể nói rằng, hiện tượng giảm tài sản ở mức độ đáng kể như trên của hệ thống là điều hãn hữu trong nhiều năm trở lại đây, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng luôn ở mức cao. Điều này là khá bất ngờ và gây ngạc nhiên với nhiều người. Nên câu hỏi nhận được sự quan tâm lớn là tại sao lại có hiện tượng giảm sút tài sản mạnh như vậy?

Có khoảng 20 ngân hàng thương mại cả cổ phần lẫn có vốn nhà nước có báo cáo đầy đủ số liệu tài chính của quý 1/2018 và quý 4/2017.

Trong khối ngân hàng TMCP có vốn nhà nước, chỉ có 3 trong số 7 ngân hàng công bố báo cáo tài chính quý 1/2018 là VietinBank (CTG), BIDV, và Vietcombank (VCB). Trong 3 ngân hàng này, chỉ có VCB là có mức tổng tài sản giảm, và giảm rất mạnh, tới gần 36 nghìn tỷ trong quý. Nếu bù trừ với giá trị tài sản tăng lên ở BIDV và CTG thì tổng tài sản của 3 ngân hàng này vẫn tăng hơn 8 nghìn tỷ. Vậy, có thể suy ra là 4 ngân hàng còn lại trong nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước, gồm Agribank, CBBank, OceanBank, và GPBank đã có sự sụt giảm mạnh về tài sản trong quý. Và vì 3 ngân hàng CBBank, OceanBank và GPBank là những ngân hàng đang được tái cơ cấu, nên sẽ là điều không bất ngờ nếu quá trình tái cơ cấu này dẫn đến sự sụt giảm mạnh một (số) hạng mục tài sản có nào đó của chúng, làm sụt giảm tổng tài sản của chúng trong kỳ.

Trong khối ngân hàng TMCP gồm 17 ngân hàng có báo cáo tài chính quý 1/2018, tổng cộng tài sản của nhóm này đã tăng tới gần 51 nghìn tỷ đồng trong quý. Mặc dù có 4 ngân hàng đã báo cáo sự sụt giảm tổng tài sản, gồm ABBank (-10,5 nghìn tỷ), BacABank - BAB (-4,6 nghìn tỷ), Eximbank - EIB (-5,3 nghìn tỷ), và TPBank - TPB (-2,8 nghìn tỷ), nhưng sự sụt giảm này được bù đắp hoàn toàn bởi sự tăng lên về tài sản tại các ngân hàng TMCP còn lại, đặc biệt là ACB (+15,5 nghìn tỷ), VIB (+12,7 nghìn tỷ), Sacombank - STB (+12,5 nghìn tỷ), và SHB (+8,9 nghìn tỷ).

Như vậy, sự sụt giảm mạnh tổng tài sản trong khối ngân hàng TMCP (31 ngân hàng, theo số liệu của NHNN đến 2017) rất có thể là do những ngân hàng TMCP còn lại ngoài 17 ngân hàng TMCP nêu trên gây ra. Một số trong những ngân hàng này thuộc diện tái cơ cấu nên chắc chắn cũng đã có những sự xáo trộn lớn về tài sản. Tuy nhiên, do không có thêm thông tin xác thực nào nên không thể phân tích sâu thêm được ở đây.

Câu hỏi tiếp theo có liên quan là nếu tổng tài sản giảm thì khoản mục tài sản có nào đã giảm (mạnh)?

Trong khối ngân hàng TMCP có vốn nhà nước, do chỉ có VCB có báo cáo về sụt giảm tài sản nên có thể tập trung vào ngân hàng này. VCB có sự sụt giảm rất mạnh ở 2 khoản mục tài sản có là tiền gửi tại NHNN (-65,7 nghìn tỷ) và tiền/vàng gửi và cho vay các TCTD khác (-75 nghìn tỷ). Tuy có một số khoản mục ghi nhận sự tăng lên, điển hình là khoản mục cho vay khách hàng (+30 nghìn tỷ), nhưng sự sụt giảm mạnh của 2 khoản mục trên đã làm tổng tài sản của ngân hàng này giảm mạnh trong quý.

Trong số 4 ngân hàng TMCP báo cáo sụt giảm tổng tài sản trong quý, sự sụt giảm mạnh trong khoản mục tiền/vàng gửi và cho vay các TCTD khác diễn ra ở cả 4 ngân hàng, cụ thể ABB (-6,8 nghìn tỷ), BAB (-4,9 nghìn tỷ), EIB (-4,1 nghìn tỷ), và TPB (-7,9 nghìn tỷ).

 

Ở khoản mục quan trọng khác là cho vay khách hàng, ABB giảm 2,4 nghìn tỷ, EIB giảm 0,7 nghìn tỷ.

Từ những phân tích trên có thể thấy sự sụt giảm tổng tài sản của một ngân hàng nói riêng và cả hệ thống nói chung không phải là điều bất thường. Sự biến động thường xuyên của một số khoản mục, ví dụ tiền/vàng gửi và cho vay các TCTD khác và cho vay khách hàng, là những khoản mục có quan hệ chặt chẽ với tình hình thanh khoản và khả năng cho vay dựa trên các chỉ tiêu an toàn về vốn v.v... là một trong những nguyên nhân chính gây làm sụt giảm tổng tài sản của một số ngân hàng, dẫn đến sụt giảm tổng tài sản trong cả  hệ thống.

TS. Phan Minh Ngọc

Theo Trí thức trẻ

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Chuyên gia Mỹ: Tỷ giá không phải là mối lo của Việt Nam từ nay đến cuối năm

Chuyên gia Mỹ: Tỷ giá không phải là mối lo của Việt Nam từ nay đến cuối năm

Chuyên gia thậm chí còn cho rằng, từ giờ đến cuối năm, Ngân hàng Nhà nước (SBV) sẽ mua vào USD, tiền Đồng sẽ tăng giá chứ không phải mất giá. Theo ông Andreas Hauskrecht, giáo sư trường Đại học Indiana Hoa Kỳ, Thành viên nhóm sáng kiến Việt Nam, đồng USD trên thị trường thế giới tăng mạnh thời gian qua một phần do chính sách nâng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Sau 2 lần tăng từ đầu năm tới nay, dự kiến từ giờ đến hết năm 2019 Fed sẽ có thêm khoảng 4 lần tăng lãi suất nữa, tổng cộng thêm khoảng 1,25 điểm phần trăm.ng 6/2018 khi Fed nâng lãi suất nhưng Trung Quốc không tăng theo mà thay vào đó là giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc 2 lần, qua đó bơm thanh khoản vào hệ thống ngân hàng. Kết quả là riêng từ đầu tháng 6 tới nay đồng NDT đã giảm thêm gần 4% và nâng tổng mức giảm từ đầu năm tới nay là 9,6% (đến tháng 6 mới là 6%). Trong phát biểu mới đây, chủ tịch Fed cho biết nếu các mức thuế quan tác động lên lạm phát trong nước thì Fed sẽ hành động tức thì và tiếp tục nâng lãi suất ngắn hạn với tốc độ nhanh hơn và lớn hơn so với dự kiến ban đầu. Phía Trung Quốc đã để cho đồng NDT giảm giá gần 10%, theo chuyên gia, họ có thể chủ động hơn nữa với đồng tiền này nhưng còn một vũ khí rất mạnh chưa sử dụng tới đó là họ đang nắm giữ khối lượng rất lớn trái phiếu Chính phủ Mỹ. Dưới tác động từ chính sách của Fed và chiến tranh thương mại Trung – Mỹ, nhiều nền kinh tế mới nổi đã để cho đồng bản tệ của họ yếu đi hoặc cũng đã có những thay đổi với chính sách tiền tệ một cách linh hoạt. Còn Việt Nam thì sao? Từ đầu năm tới nay, tỷ giá USD/VND đã lên giá mạnh mẽ, mức tăng khoảng 2,6% ở các ngân hàng thương mại và thị trường tự do, cùng nhiều mối lo ngại tỷ giá sẽ khó mà đứng yên trong thời gian tới. Tuy nhiên giáo sư Andreas Hauskrecht cho rằng các mối đe dọa đối với tỷ giá là không có. "Tỷ giá không phải là điều đáng lo ngại đối với Việt Nam" – ông nói. Ông đánh giá, từ nay đến cuối năm 2018 không có dấu hiệu nào cho thấy dòng vốn rút khỏi Việt Nam khi thị trường vẫn còn đang hấp dẫn cho dù rủi ro quốc gia có tăng lên. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam lớn hơn rất rất nhiều lần so với dòng vốn gián tiếp (FII) vào thị trường trái phiếu và cổ phiếu, do đó cũng không có mối đe dọa tức thì nào về khả năng rút vốn. Đối với thị trường chứng khoán, thời gian qua có sự điều chỉnh trong đó có nguyên nhân một phần từ việc dòng vốn FII chảy ra, nhưng quá trình này có thể kiểm soát được bởi thị trường chứng khoán Việt Nam đang tốt hơn nhiều so với khu vực và triển vọng sẽ ổn định. Tất cả các lý do đó khiến cho dòng vốn sẽ tiếp tục chảy vào mạnh mẽ. Ông cho rằng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) sẽ phải can thiệp bằng cách mua vào ngoại tệ, bởi nếu không thì tiền Đồng sẽ lên giá trở lại. Ông đồng thời đánh giá, với quy mô dự trữ ngoại hối cao kỷ lục hiện nay, NHNN hoàn toàn có năng lực để kiểm soát đồng nội tệ. Vị giáo sự khuyến nghị NHNN nên tiếp tục trung hòa dòng vốn vào thông qua việc can thiệp trên thị trường ngoại hối và tiếp tục chuẩn bị nhằm hướng đến một cơ chế tỷ giá linh hoạt hơn. Đề cập đến câu chuyện chống đô la hóa, ông Andreas Hauskrecht cho biết Việt Nam là một ví dụ thành công nhất trong cuộc chiến chống đô la hóa. Năm 1998, tỷ lệ đô la hóa nền kinh tế là 47% thì đến nay chỉ còn chưa đến 8%. Và ông cho rằng Việt Nam nên tiếp tục theo đuổi chiến lược chống đô la hóa đã được hoạch định. Để làm được điều đó, SBV nên tiếp tục không áp dụng lãi suất với tiền gửi bằng USD ở mọi kỳ hạn; linh hoạt tỷ giá; cần đạt mục tiêu chấm dứt huy động và cho vay bằng USD của hệ thống ngân hàng, thay vào đó là xây dựng thị trường mua bán USD có tính thanh khoản; và mục tiêu cuối cùng là nên chuyển sang cơ chế lạm phát mục tiêu. Tùng Lâm Theo Trí thức trẻ

TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung

TS Lê Xuân Nghĩa: Nên bình tĩnh hành động trước nguy cơ chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung

Theo vị chuyên gia, dù hạ giá VND theo NDT hay không, Việt Nam đều gặp bất lợi trong bối cảnh biến động tiền tệ hiện nay. Cuộc chiến thương mại ngày càng căng thẳng với hàng loạt thông điệp leo thang được Mỹ và Trung Quốc đưa ra gần đây. Căng thẳng thương mại lên cao kéo theo lo ngại về một cuộc chiến tiền tệ.

NHNN điều hành tỉ giá không chỉ vì mục tiêu xuất khẩu

NHNN điều hành tỉ giá không chỉ vì mục tiêu xuất khẩu

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) điều hành tỉ giá không vì mục tiêu duy nhất nào mà phải hướng tới mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Điều hành tỉ giá phù hợp cân đối vĩ mô, các diễn biến thị trường tiền tệ ngân hàng. Đây là khẳng định của Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng tại cuộc họp báo Chính phủ vừa qua khi giải đáp câu hỏi về vấn đề diễn biến căng thẳng leo thang do chiến tranh thương mại, NHNN làm thế nào để giải bài toán tạo thuận lợi cho xuất khẩu.

Việt Nam đã tiếp nhận 80 tỷ USD vốn ODA sau 25 năm

Việt Nam đã tiếp nhận 80 tỷ USD vốn ODA sau 25 năm

Kể từ năm 1993 đến nay, Việt Nam đã tiếp nhận 80 tỷ USD nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi, trở thành một trong những nước tiếp nhận nguồn vốn này nhiều nhất trên thế giới. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cho biết thông tin trên tại buổi làm việc sáng ngày 25/7 giữa Đoàn giám sát của UBTVQH và Chính phủ về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng nguồn vốn vay nước ngoài giao đoạn 2011-2016.

Chống chuyển giá: Cần quy định rõ hơn về kiểm toán bắt buộc

Chống chuyển giá: Cần quy định rõ hơn về kiểm toán bắt buộc

Cần có cơ chế pháp lý để quy định rõ hơn việc kiểm toán bắt buộc, đồng thời cần có hệ thống dữ liệu đầy đủ góp phần chống lại tình trạng chuyển giá gian lận thuế của nhiều doanh nghiệp FDI. Đây là một nội dung trao đổi tại Hội thảo quốc tế “Chuyển giá – Những vấn đề trong công tác quản lý hiện nay” do Kiểm toán Nhà nước (KTNN) và Hiệp hội Kế toán Công chứng Vương quốc Anh (ACCA) phối hợp tổ chức vừa qua.

Công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài

Công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài

Bộ Tài chính thực hiện công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia, bao gồm: Các chỉ tiêu về nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia; vay và trả nợ của Chính phủ; vay và trả nợ được Chính phủ bảo lãnh; vay và trả nợ nước ngoài của quốc gia. Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư quy định về chế độ báo cáo và công khai thông tin về nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia.