Phân tích câu “Khôn ngoan đối đáp người ngoài Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” - Doanh Trí

Phân tích câu “Khôn ngoan đối đáp người ngoài Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”

Hồi còn nhỏ, mỗi khi hai chị em tôi mà xích mích cãi nhau, mẹ thường nạt:

“Khôn ngoan đá đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”

Nhưng chị em tôi không bao giờ nghe mẹ. Mãi đến sau này khi tôi đã lớn, tôi mới thấm thía bài học từ câu nói đó.

Có lẽ cũng sẽ có nhiều bạn như tôi, ban đầu chỉ hiểu câu nói đơn giản theo nghĩa đen của nó. Tuy nhiên, ca dao tục ngữ truyền miệng của Việt Nam chưa bao giờ là đơn nghĩa cả. “Khôn ngoan” là từ “đắt” trong câu nói. “Khôn ngoan” là khả năng nhận biết đúng – sai, hay – dở, lợi – hại, ở đây hiểu theo hướng tích cực. Từ “đá đáp” chỉ hành động giao tiếp, đáp trả người khác. Câu văn thứ hai lấy hình ảnh đàn gà làm biểu tượng. Gà là loài vật sống bầy đàn. Gà trong cùng một mẹ không nên “đá” nhau. “Đá” chỉ hành động xích mích, mâu thuẫn, có tính bạo lực, hàm ý tiêu cực. Tóm lại, cả câu nói có nghĩa là gà con cùng một đàn phải biết cùng nhau chống lại những kẻ có ý định gây hại, đe dọa tới bất kì con nào trong đàn. Nâng tầm câu nói, đây là lời nhắc nhở con người chúng ta sống trong một tập thể phải hòa thuận, đoàn kết nhất trí một lòng, tập thể đó mới vững mạnh. Chỉ cần chúng ta đoàn kết, không một ai có thể ngăn cản sức mạnh của chúng ta.

Đến đây, một câu hỏi lớn chúng ta cần trả lời: Tại sao sống đoàn kết là sống khôn ngoan? Tất nhiên, con người dù muốn hay không đều phải hòa mình vào cuộc sống cộng đồng. Đó là cộng đồng nhỏ nhất – gia đình. Đó là cộng đồng nghề nghiệp như lớp học, công sở, nhà máy… Cho tới cộng đồng rộng lớn hơn, là xã hội. Ở cộng đồng đó, bạn có quyền đóng vai kẻ xấu, kẻ lười biếng, kẻ trung lập, kẻ cậy quyền, kẻ tốt bụng… và cả kẻ khôn ngoan. Bác Hồ từng nói: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công.” Bác luôn tin rằng đoàn kết là sức mạnh. Bác đã đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam từ nông dân, công nhân, tiểu thương, trí thức, từ già tới trẻ, cùng nhau đứng lên đuổi bọn xâm lăng tàn ác. Nhờ thế, dân tộc Việt Nam mới giành lại được chủ quyền, dân chúng được tự do sống, học tập và lao động trên chính mảnh đất của mình. Há chẳng phải con đường khôn ngoan đó sao?

Các bạn có nhớ chuyện “Bó đũa” và triết lí “Chia nhỏ ra thì yếu, gộp lại thì mạnh”? Anh em trong nhà nên sống hòa thuận, giúp đỡ lẫn nhau. Cũng giống như bẻ một bó đũa. Bẻ từng chiếc, từng chiếc rất đơn giản nhưng rất khó để bẻ cả bó đũa cùng lúc. Anh em cùng nhà nếu biết đồng lòng, thì không gì là không thể làm được. Và ngược lại, nếu anh em trong gia đình luôn xích mích, xung đột sẽ kéo theo nhiều hệ lụy đáng tiếc. Hàng năm có biết bao vụ kiện tụng vì tranh chấp đất đai giữa anh em trong nhà. Báo chí ngày ngày đưa tin, hay tẩm xăng đốt nhà thậm chí giết anh, em ruột vì mâu thuẫn tiền bạc, gia sản… Thật đáng buồn và cũng thật đáng giận!

Ngày nay, khi xã hội bước vào toàn cầu hóa, nền kinh tế hội nhập, Việt Nam buộc phải tham gia vào sân chơi với các nước lớn. Lúc này đây, sự đoàn kết của dân tộc Việt Nam càng cần thiết hơn cả. Bởi nếu chúng ta không đồng tâm hiệp lực giữ gìn, bảo vệ và xây dựng quốc gia sẽ dễ bị các nước lớn thao túng và dần “nuốt chửng”. Nói cách khác, nếu chúng ta khôn ngoan, chúng ta nên biết đoàn kết lại để “đối đáp người ngoài” đúng cách. Đúng cách tức là chính nghĩa và nhân văn.

Đến đây, tôi chợt nhớ ra câu nói của Michael Jordan “Người tài giỏi sẽ chiến thắng trò chơi, nhưng tinh thần đồng đội và trí óc giành chức vô địch.”. Tôi tin Việt Nam đã từng “giành chức vô địch” trong quá khứ và sẽ “vô địch” trong tương lai.

Bài học:

“Khôn ngoan đối đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”

vẫn còn đó và nguyên giá trị của nó. Chỉ có điều ta có biết vận dụng giá trị đó một cách đúng đắn và hợp lí hay không mà thôi.

Hoài Lê   https://baigiai.mobi

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Trang bị kiến thức, kỹ năng, ứng xử cho học sinh trong giao thông

Trang bị kiến thức, kỹ năng, ứng xử cho học sinh trong giao thông

Cuộc thi “Giao thông học đường” toàn quốc là hoạt động thiết thực góp phần giáo dục kiến thức, kỹ năng, văn hóa ứng xử cho học sinh khi tham gia giao thông. Sáng 10/1, Bộ GD&ĐT, Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia phối hợp tổ chức họp báo về cuộc thi “Giao thông học đường” toàn quốc lần thứ IV năm học 2018-2019.

Hướng dẫn xin financial aid trên Coursera

Hướng dẫn xin financial aid trên Coursera

Và mình lưu ý nếu đã xin được thì nhớ thực hiện những gì các bạn đã ghi cũng như hoàn thành tất cả bài test, assignment để lấy chứng chỉ nhé. Đừng xin mà không học sẽ ảnh hưởng đến những người khác. Xin nhiều quá mà không hoàn thành Coursera có thể cấm IP từ Việt Nam đấy.

Chọn giáo viên tốt nhất để dạy chương trình phổ thông mới

Chọn giáo viên tốt nhất để dạy chương trình phổ thông mới

Từ năm học 2020-2021, học sinh lớp 1 sẽ học chương trình giáo dục phổ thông mới hai buổi một ngày, nội dung sẽ được giảm tải. Chiều 27/12, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố chương trình giáo dục phổ thông mới. Tổng chủ biên Nguyễn Minh Thuyết cho biết, chương trình mới vừa kế thừa, phát triển những ưu điểm của chương trình hiện hành, vừa khắc phục hạn chế. Theo mô hình hiện nay, kiến thức vừa là chất liệu, đầu vào, vừa là kết quả, đầu ra của quá trình giáo dục. Vì vậy, học sinh phải học và ghi nhớ rất nhiều, nhưng khả năng vận dụng vào đời sống hạn chế.

Giáo viên được 'cởi trói vì sách giáo khoa không còn là pháp lệnh'

Giáo viên được 'cởi trói vì sách giáo khoa không còn là pháp lệnh'

Chương trình mới không còn trói buộc giáo viên vì sẽ không phải chỉ có một bộ sách giáo khoa mà có thể có nhiều bộ sách để lựa chọn. Với mục tiêu giúp học sinh tiếp tục phát triển phẩm chất, năng lực cần thiết đối với người lao động, khả năng tự học và ý thức học tập suốt đời, khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích, điều kiện và hoàn cảnh của bản thân..., chương trình THPT mới được ban hành có nhiều điều thú vị hơn so với chương trình hiện nay (thực hiện từ năm 2006).

Giáo dục 2019: Giáo viên mong chờ gì khi Bộ trưởng thay đổi?

Giáo dục 2019: Giáo viên mong chờ gì khi Bộ trưởng thay đổi?

Bước qua năm 2018 với nhiều thăng trầm trong ngành giáo dục, sang năm 2019 toàn ngành giáo dục đều mong muốn những thay đổi để đáp ứng những kỳ vọng của xã hội. Năm 2018 đã khép lại với nhiều thăng trầm đối với bức tranh giáo dục. Có những mảng tối khiến cả xã hội sững sờ, xót xa và những mảng sáng cùng nhiều hi vọng. Đó là niềm hi vọng vào chương trình mới mà Bộ vừa thông qua và đặc biệt là những lời hứa giảm áp lực cho giáo viên của vị Tư lệnh ngành.

CÁC QUỐC GIA CÓ NHIỀU SINH VIÊN TỐT NGHIỆP TIẾN SĨ

CÁC QUỐC GIA CÓ NHIỀU SINH VIÊN TỐT NGHIỆP TIẾN SĨ

Giáo dục là chìa khóa cho tăng trưởng kinh tế. Và giáo dục đại học nói riêng, là trung tâm của sự đổi mới mà chúng ta thấy xung quanh chúng ta. Những khám phá mới như MP3 và công nghệ GPS sẽ không bao giờ xảy ra nếu nó không dành cho các nghiên cứu tiến sĩ. Các quốc gia đang đầu tư vào hệ thống giáo dục đại học của họ, và nhiều người hơn bao giờ hết đang hoàn thành bằng tiến sĩ. Nhưng nước nào có nhiều học giả tiến sĩ nhất?