Phân tích câu “Khôn ngoan đối đáp người ngoài Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” - Doanh Trí

Phân tích câu “Khôn ngoan đối đáp người ngoài Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”

Hồi còn nhỏ, mỗi khi hai chị em tôi mà xích mích cãi nhau, mẹ thường nạt:

“Khôn ngoan đá đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”

Nhưng chị em tôi không bao giờ nghe mẹ. Mãi đến sau này khi tôi đã lớn, tôi mới thấm thía bài học từ câu nói đó.

Có lẽ cũng sẽ có nhiều bạn như tôi, ban đầu chỉ hiểu câu nói đơn giản theo nghĩa đen của nó. Tuy nhiên, ca dao tục ngữ truyền miệng của Việt Nam chưa bao giờ là đơn nghĩa cả. “Khôn ngoan” là từ “đắt” trong câu nói. “Khôn ngoan” là khả năng nhận biết đúng – sai, hay – dở, lợi – hại, ở đây hiểu theo hướng tích cực. Từ “đá đáp” chỉ hành động giao tiếp, đáp trả người khác. Câu văn thứ hai lấy hình ảnh đàn gà làm biểu tượng. Gà là loài vật sống bầy đàn. Gà trong cùng một mẹ không nên “đá” nhau. “Đá” chỉ hành động xích mích, mâu thuẫn, có tính bạo lực, hàm ý tiêu cực. Tóm lại, cả câu nói có nghĩa là gà con cùng một đàn phải biết cùng nhau chống lại những kẻ có ý định gây hại, đe dọa tới bất kì con nào trong đàn. Nâng tầm câu nói, đây là lời nhắc nhở con người chúng ta sống trong một tập thể phải hòa thuận, đoàn kết nhất trí một lòng, tập thể đó mới vững mạnh. Chỉ cần chúng ta đoàn kết, không một ai có thể ngăn cản sức mạnh của chúng ta.

Đến đây, một câu hỏi lớn chúng ta cần trả lời: Tại sao sống đoàn kết là sống khôn ngoan? Tất nhiên, con người dù muốn hay không đều phải hòa mình vào cuộc sống cộng đồng. Đó là cộng đồng nhỏ nhất – gia đình. Đó là cộng đồng nghề nghiệp như lớp học, công sở, nhà máy… Cho tới cộng đồng rộng lớn hơn, là xã hội. Ở cộng đồng đó, bạn có quyền đóng vai kẻ xấu, kẻ lười biếng, kẻ trung lập, kẻ cậy quyền, kẻ tốt bụng… và cả kẻ khôn ngoan. Bác Hồ từng nói: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công.” Bác luôn tin rằng đoàn kết là sức mạnh. Bác đã đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam từ nông dân, công nhân, tiểu thương, trí thức, từ già tới trẻ, cùng nhau đứng lên đuổi bọn xâm lăng tàn ác. Nhờ thế, dân tộc Việt Nam mới giành lại được chủ quyền, dân chúng được tự do sống, học tập và lao động trên chính mảnh đất của mình. Há chẳng phải con đường khôn ngoan đó sao?

Các bạn có nhớ chuyện “Bó đũa” và triết lí “Chia nhỏ ra thì yếu, gộp lại thì mạnh”? Anh em trong nhà nên sống hòa thuận, giúp đỡ lẫn nhau. Cũng giống như bẻ một bó đũa. Bẻ từng chiếc, từng chiếc rất đơn giản nhưng rất khó để bẻ cả bó đũa cùng lúc. Anh em cùng nhà nếu biết đồng lòng, thì không gì là không thể làm được. Và ngược lại, nếu anh em trong gia đình luôn xích mích, xung đột sẽ kéo theo nhiều hệ lụy đáng tiếc. Hàng năm có biết bao vụ kiện tụng vì tranh chấp đất đai giữa anh em trong nhà. Báo chí ngày ngày đưa tin, hay tẩm xăng đốt nhà thậm chí giết anh, em ruột vì mâu thuẫn tiền bạc, gia sản… Thật đáng buồn và cũng thật đáng giận!

Ngày nay, khi xã hội bước vào toàn cầu hóa, nền kinh tế hội nhập, Việt Nam buộc phải tham gia vào sân chơi với các nước lớn. Lúc này đây, sự đoàn kết của dân tộc Việt Nam càng cần thiết hơn cả. Bởi nếu chúng ta không đồng tâm hiệp lực giữ gìn, bảo vệ và xây dựng quốc gia sẽ dễ bị các nước lớn thao túng và dần “nuốt chửng”. Nói cách khác, nếu chúng ta khôn ngoan, chúng ta nên biết đoàn kết lại để “đối đáp người ngoài” đúng cách. Đúng cách tức là chính nghĩa và nhân văn.

Đến đây, tôi chợt nhớ ra câu nói của Michael Jordan “Người tài giỏi sẽ chiến thắng trò chơi, nhưng tinh thần đồng đội và trí óc giành chức vô địch.”. Tôi tin Việt Nam đã từng “giành chức vô địch” trong quá khứ và sẽ “vô địch” trong tương lai.

Bài học:

“Khôn ngoan đối đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”

vẫn còn đó và nguyên giá trị của nó. Chỉ có điều ta có biết vận dụng giá trị đó một cách đúng đắn và hợp lí hay không mà thôi.

Hoài Lê   https://baigiai.mobi

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

190 trường đại học nổi tiếng trên thế giới vừa giới thiệu 900 khóa học trực tuyến miễn phí.

190 trường đại học nổi tiếng trên thế giới vừa giới thiệu 900 khóa học trực tuyến miễn phí.

Trong bảy năm qua, hơn 800 trường đại học đã tạo ra khoảng 10.000 khóa học và tôi đã theo dõi các chương trình trực tuyến MOOC này tại Class Central. Chỉ trong bốn tháng qua, 190 trường đại học đã công bố 600 khóa học trực tuyến miễn phí. Tôi đã biên soạn danh sách dưới đây và phân loại các môn học thành các môn sau: Khoa học Máy tính, Toán, Lập trình, Khoa học Dữ liệu, Nhân văn, Khoa học Xã hội, Giáo dục & Giảng dạy, Y tế & Y học, Kinh doanh, Phát triển cá nhân, Kỹ thuật, Nghệ thuật & Thiết kế, và cuối cùng là Khoa học. Dưới đây là danh sách đầy đủ các khóa học trực tuyến miễn phí mới. Hầu hết trong số này là hoàn toàn tự học, vì vậy bạn có thể bắt đầu dùng chúng một cách thuận tiện.

Bà Nguyễn Thị Sơn Chủ Tịch Hội đồng quản trị Trường THCS, THPT Duy Tân  được nhà nước trao tặng huân chương lao động hạng ba

Bà Nguyễn Thị Sơn Chủ Tịch Hội đồng quản trị Trường THCS, THPT Duy Tân được nhà nước trao tặng huân chương lao động hạng ba

Xin chúc mừng Bà Nguyễn Thị Sơn Chủ Tịch Hội đồng quản trị Trường THCS, THPT Duy Tân - Viện Trưởng Viện Khoa Học Pháp Lý và Kinh Doanh Quốc tế; Phó Giám Đốc Quỹ Học bổng Vừ A Dính được nhà nước trao tặng huân chương lao động hạng ba, đã có thành tích xuất sắc đóng góp tích cực hiệu quả trong việc đóng góp và giáo dục đào tạo bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực trẻ trong các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và đồng bào các dân tộc thiểu số từ năm 1999 cho đến nay. Góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc. Tiếp theo, luôn đồng hành cùng với những nổ lực cải cách giáo dục tiến bộ của thế giới và của chính phủ để tất cả các em học sinh trong cả nước đặc biệt là các em học sinh Trường THCS, THPT Duy Tân có cơ hội tiếp cận với các chương trình đào tạo trực tuyến qua các trang web miễn phí như khanacademy.org và code.org , coursera.org của các tổ chức và các trường đại học học uy tín trên thế giới. Nhằm giúp các em học sinh phát huy khả năng tư duy sáng tạo, khả năng tự học, nâng cao các kỹ năng nghe, nói, viết và ứng dụng công nghệ thông tin dễ dàng tiếp cận với các thông tin kinh tế, khoa học, kỹ thuật mới nhất.

TRÁI ĐẤT NÀY LÀ CỦA CHÚNG MÌNH <br>  Ngọc Bích

TRÁI ĐẤT NÀY LÀ CỦA CHÚNG MÌNH
Ngọc Bích

Đứng trước thảm cảnh thiên tai và hậu quả tàn khốc để lại, vẽ ra một viễn cảnh, một bức tranh trái đất điêu tàn xơ xác, bắt buộc con người ta nghĩ đến một ngày nào đó trong tương lai không xa "trái đất sẽ thế nào, ra sao khi nơi đó vắng bóng người, rừng cây, muôn thú?" Đây là vấn đề được các tổ chức quốc tế đặc biệt quan tâm và làm việc miệt mài suốt bao thập niên qua để tìm ra biện pháp cứu lấy trái đất - ngôi nhà chung của mọi sắc dân, cứu lấy bầu khí quản ngày nóng dần lên tệ hại, mà phần lớn do tác động của con người, của mỗi quốc gia với sức ảnh hưởng của nền kinh tế, chính trị, môi trường nguy hại lên khí hậu ra sao.

Thi lớp 10 THPT của Hà Nội sẽ kết hợp tự luận và trắc nghiệm

Thi lớp 10 THPT của Hà Nội sẽ kết hợp tự luận và trắc nghiệm

Phương thức thi vào lớp 10 của Hà Nội sẽ có 2 môn sử dụng hình thức thi tự luận, một môn trắc nghiệm và một kết hợp hai cách này. Ngày 8/10, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng (Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội) - ông Phạm Quốc Toản thông tin chi tiết về phương thức thi lớp 10 THPT mới, áp dụng từ năm 2019.

Lập tổ tư vấn tâm lý cho học sinh tại trường phổ thông

Lập tổ tư vấn tâm lý cho học sinh tại trường phổ thông

Hoạt động tư vấn tâm lý bao gồm: Phòng ngừa, hỗ trợ và can thiệp đối với học sinh đang gặp khó khăn về tâm lý trong học tập và cuộc sống, hỗ trợ học sinh rèn luyện kỹ năng sống, tăng cường ý chí, niềm tin, bản lĩnh, thái độ ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ xã hội… Một cuộc tư vấn tâm lý-hướng nghiệp tại một trường THPT ở TPHCM. Ảnh: Báo Người Lao động Sở GD&ĐT TPHCM vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác tư vấn tâm lý cho học sinh trong các trường phổ thông.

Giáo dục thay đổi thế nào trong cách mạng công nghiệp 4.0?

Giáo dục thay đổi thế nào trong cách mạng công nghiệp 4.0?

Giáo dục 4.0 sẽ hướng sự tập trung đến việc học cá nhân hóa triệt để hơn. Với sự ra đời của hàng loạt nội dung học tập số hóa, sinh viên có thể lựa chọn nội dung học tập cho phù hợp với mục tiêu của mình. Các hệ thống học tập số hóa cũng giúp việc đánh giá có tính thích ứng hơn, cung cấp phản hồi về hiệu quả học tập cùng với gợi ý cho các nội dung học tập tiếp theo. Trí tuệ nhân tạo được đưa vào sẽ giúp thông tin học tập được tổng hợp, phân tích và đưa ra các gợi ý hữu ích cho người học và người dạy. Mỗi sinh viên sẽ có một lộ trình học tập riêng không giống ai. Nhà giáo sẽ dịch chuyển vai trò, từ người thuyết giảng là chính sang nhiệm vụ hỗ trợ học tập và huấn luyện (coach) là chính, giúp người học phát triển năng lực hữu ích phục vụ mục tiêu học tập của từng người.