Phân tích câu “Khôn ngoan đối đáp người ngoài Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” - Doanh Trí

Phân tích câu “Khôn ngoan đối đáp người ngoài Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”

Hồi còn nhỏ, mỗi khi hai chị em tôi mà xích mích cãi nhau, mẹ thường nạt:

“Khôn ngoan đá đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”

Nhưng chị em tôi không bao giờ nghe mẹ. Mãi đến sau này khi tôi đã lớn, tôi mới thấm thía bài học từ câu nói đó.

Có lẽ cũng sẽ có nhiều bạn như tôi, ban đầu chỉ hiểu câu nói đơn giản theo nghĩa đen của nó. Tuy nhiên, ca dao tục ngữ truyền miệng của Việt Nam chưa bao giờ là đơn nghĩa cả. “Khôn ngoan” là từ “đắt” trong câu nói. “Khôn ngoan” là khả năng nhận biết đúng – sai, hay – dở, lợi – hại, ở đây hiểu theo hướng tích cực. Từ “đá đáp” chỉ hành động giao tiếp, đáp trả người khác. Câu văn thứ hai lấy hình ảnh đàn gà làm biểu tượng. Gà là loài vật sống bầy đàn. Gà trong cùng một mẹ không nên “đá” nhau. “Đá” chỉ hành động xích mích, mâu thuẫn, có tính bạo lực, hàm ý tiêu cực. Tóm lại, cả câu nói có nghĩa là gà con cùng một đàn phải biết cùng nhau chống lại những kẻ có ý định gây hại, đe dọa tới bất kì con nào trong đàn. Nâng tầm câu nói, đây là lời nhắc nhở con người chúng ta sống trong một tập thể phải hòa thuận, đoàn kết nhất trí một lòng, tập thể đó mới vững mạnh. Chỉ cần chúng ta đoàn kết, không một ai có thể ngăn cản sức mạnh của chúng ta.

Đến đây, một câu hỏi lớn chúng ta cần trả lời: Tại sao sống đoàn kết là sống khôn ngoan? Tất nhiên, con người dù muốn hay không đều phải hòa mình vào cuộc sống cộng đồng. Đó là cộng đồng nhỏ nhất – gia đình. Đó là cộng đồng nghề nghiệp như lớp học, công sở, nhà máy… Cho tới cộng đồng rộng lớn hơn, là xã hội. Ở cộng đồng đó, bạn có quyền đóng vai kẻ xấu, kẻ lười biếng, kẻ trung lập, kẻ cậy quyền, kẻ tốt bụng… và cả kẻ khôn ngoan. Bác Hồ từng nói: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công.” Bác luôn tin rằng đoàn kết là sức mạnh. Bác đã đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam từ nông dân, công nhân, tiểu thương, trí thức, từ già tới trẻ, cùng nhau đứng lên đuổi bọn xâm lăng tàn ác. Nhờ thế, dân tộc Việt Nam mới giành lại được chủ quyền, dân chúng được tự do sống, học tập và lao động trên chính mảnh đất của mình. Há chẳng phải con đường khôn ngoan đó sao?

Các bạn có nhớ chuyện “Bó đũa” và triết lí “Chia nhỏ ra thì yếu, gộp lại thì mạnh”? Anh em trong nhà nên sống hòa thuận, giúp đỡ lẫn nhau. Cũng giống như bẻ một bó đũa. Bẻ từng chiếc, từng chiếc rất đơn giản nhưng rất khó để bẻ cả bó đũa cùng lúc. Anh em cùng nhà nếu biết đồng lòng, thì không gì là không thể làm được. Và ngược lại, nếu anh em trong gia đình luôn xích mích, xung đột sẽ kéo theo nhiều hệ lụy đáng tiếc. Hàng năm có biết bao vụ kiện tụng vì tranh chấp đất đai giữa anh em trong nhà. Báo chí ngày ngày đưa tin, hay tẩm xăng đốt nhà thậm chí giết anh, em ruột vì mâu thuẫn tiền bạc, gia sản… Thật đáng buồn và cũng thật đáng giận!

Ngày nay, khi xã hội bước vào toàn cầu hóa, nền kinh tế hội nhập, Việt Nam buộc phải tham gia vào sân chơi với các nước lớn. Lúc này đây, sự đoàn kết của dân tộc Việt Nam càng cần thiết hơn cả. Bởi nếu chúng ta không đồng tâm hiệp lực giữ gìn, bảo vệ và xây dựng quốc gia sẽ dễ bị các nước lớn thao túng và dần “nuốt chửng”. Nói cách khác, nếu chúng ta khôn ngoan, chúng ta nên biết đoàn kết lại để “đối đáp người ngoài” đúng cách. Đúng cách tức là chính nghĩa và nhân văn.

Đến đây, tôi chợt nhớ ra câu nói của Michael Jordan “Người tài giỏi sẽ chiến thắng trò chơi, nhưng tinh thần đồng đội và trí óc giành chức vô địch.”. Tôi tin Việt Nam đã từng “giành chức vô địch” trong quá khứ và sẽ “vô địch” trong tương lai.

Bài học:

“Khôn ngoan đối đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”

vẫn còn đó và nguyên giá trị của nó. Chỉ có điều ta có biết vận dụng giá trị đó một cách đúng đắn và hợp lí hay không mà thôi.

Hoài Lê   https://baigiai.mobi

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Câu Lạc bộ ROBOTICS – DUY TÂN Q.10  HÈ 2018

Câu Lạc bộ ROBOTICS – DUY TÂN Q.10 HÈ 2018

S.T.E.M là một hoạt động giáo dục ứng dụng tích hợp các bộ môn (Khoa học-Công nghệ-Kỹ thuật-Toán học) hiện phổ biến trên toàn thế giới dành cho học sinh từ cấp tiểu học đến cấp Trung học phổ thông từ nhiều năm nay, chương trình đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo hướng phát triển năng lực học sinh ở thế kỷ 21. Nhằm mục đích để các em học sinh Trường THCS, THPT DUY TÂN Quận 10 và các em học sinh các trường trong khu vực TP Hồ Chí Minh có cơ hội “thực học, thực nghiệm”

Ngành Giáo dục cần chủ trì trong tuyển dụng giáo viên

Ngành Giáo dục cần chủ trì trong tuyển dụng giáo viên

Liên quan đến chính sách tuyển dụng giáo viên hiện nay, nhiều chuyên gia cho rằng vẫn còn những bất cập cần phải điều chỉnh theo hướng ngành Giáo dục chủ trì có sự phối hợp của ngành Nội vụ. Theo TS Nguyễn Đắc Hưng - Vụ trưởng Vụ Giáo dục và Đào tạo, Dạy nghề (Ban Tuyên giáo Trung ương), trong điều kiện hiện nay, việc tuyển dụng giáo viên phải đi về một mối. Ngành Giáo dục hiện đang là đơn vị sử dụng giáo viên, đánh giá giáo viên và chịu trách nhiệm trước xã hội về chất lượng giáo dục thì đương nhiên họ phải có quyền tự chủ về tuyển dụng.

Tri ân & trưởng thành của học sinh Trường THCS, THPT DUY TÂN khối lớp 12 năm học 2017-2018

Tri ân & trưởng thành của học sinh Trường THCS, THPT DUY TÂN khối lớp 12 năm học 2017-2018

“Cây có cội nước có nguồn”. Mỗi chúng ta sỡ dĩ có ngày trưởng thành hôm nay là nhờ vào “công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy”. Ba mẹ ơi! Từ lúc được sinh ra đến khi lớn lên, chúng con luôn được ba mẹ che chở, được lo lắng từng li từng tí. Việc duy nhất chúng con phải làm là học hành chăm chỉ, trang bị cho mình một hành trang vững chắc cho tương lai. Khi đến trường, chúng con lại được thầy cô, bạn bè yêu thương giúp đỡ. Vậy mà giờ đây, tụi con đã đến độ tuổi trưởng thành, sắp phải bước vào môi trường hoàn toàn mới, môi trường mà đòi hỏi chúng con phải biết tự tập, phải rời xa vòng tay bao bọc của thầy cô và ba mẹ.

Gỡ bỏ mọi rào cản để giáo dục đến với mọi người dân thuận lợi, bình đẳng

Gỡ bỏ mọi rào cản để giáo dục đến với mọi người dân thuận lợi, bình đẳng

“Giáo dục mở có nghĩa là từng người dân đều có thể học tập thuận lợi. Đây là việc của toàn xã hội chứ không riêng Bộ GD&ĐT, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, các cơ sở giáo dục. Chúng ta không chỉ tháo gỡ rào cản, mà quan trọng hơn là làm cho cả xã hội và từng cá nhân nhận thức được: học không phải chỉ để lấy bằng cấp mà học để biết, để làm việc, chung sống tốt hơn, sáng tạo ra tri thức để đóng góp cho xã hội”.

code.org với KHÓA HỌC LẬP TRÌNH SCRATCH

code.org với KHÓA HỌC LẬP TRÌNH SCRATCH

Lập trình scratch là một công cụ lập trình phổ thông dành riêng cho trẻ em ở độ tuổi từ 7 – 13 tuổi được nghiên cứu và phát triển bởi nhóm Lifelong Kindergarten thuộc trung tâm Media Lab của viện công nghệ Massachusetts – MIT, Hòa Kỳ. “Khi tham gia khóa học lập trình Scratch, trẻ em học được những nguyên lý cơ bản của việc thiết kế chương trình, học được cách thử nghiệm ý tưởng mới, học được cách phân chia ý tưởng phức tạp thành những phần việc đơn giản, học được cách hợp tác, làm việc nhóm để thực hiện dự án, học được cách tìm và sửa lỗi khi kết quả không được như ý, rèn luyện được tính kiên trì khi đối mặt với khó khăn” – giáo sư Mitchel Resnick, Giám đốc viện công nghệ Massachusetts – MIT, Hoa Kỳ cho biết.