Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật - Doanh Trí

Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật

Sự bùng nổ của hoạt động cho vay ngang hàng đặt ra yêu cầu cấp bách về giám sát và quản lý.

Mô hình cho vay ngang hàng trực tuyến đang phát triển rất nhanh ở Việt Nam, thu hút hàng triệu người vay. Tuy nhiên, việc huy động, cho vay quá dễ trong khi lại chưa có hành lang pháp lý rõ ràng gây rủi ro rất lớn cho người đi vay lẫn người cho vay.

Đó là cảnh báo của TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng, khi trao đổi với Pháp Luật TP.HCM.

Xuất hiện nhiều biến tướng

. Phóng viên: Thưa ông, cho vay ngang hàng trực tuyến phát triển rất mạnh trong thời gian gần đây. Vậy thực chất vay ngang hàng là gì?

 
Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật - Ảnh 1.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng

+ TS Nguyễn Trí Hiếu: Cho vay ngang hàng có tên quốc tế là peer to peer lending (P2P). Đây là hình thức mà các công ty, tổ chức thu hút tiền của nhà đầu tư, sau đó kết nối cho các doanh nghiệp (DN) nhỏ, cá nhân khác vay với cam kết lợi nhuận cao qua trang web hoặc nền tảng ứng dụng.

Nghĩa là qua nền tảng này, người có tiền và cần tiền sẽ tìm đến nhau và giao dịch mà không qua ngân hàng.

. Mô hình vay ngang hàng khác gì so với vay kiểu truyền thống tại các công ty tài chính, hay vay tại ngân hàng?

+ Thực chất những công ty cho vay ngang hàng là những đơn vị làm trung gian cung cấp công nghệ để kết nối người có tiền cho vay và người vay.

Bên cho vay và bên vay sẽ tự thỏa thuận lãi suất, DN đóng vai trò trung gian, thu phí dịch vụ.

Tuy vậy, trên thực tế mô hình này hiện xuất hiện nhiều biến tướng. Cụ thể, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), chỉ có các ngân hàng hoặc công ty tài chính được sự cho phép của cơ quan điều hành mới được phép huy động vốn từ người có tiền và cho vay người có nhu cầu. Thế nhưng những công ty hoạt động cho vay ngang hàng dù chưa được NHNN cấp phép song vẫn hoạt động như một định chế tài chính. Nghĩa là họ cũng huy động vốn rồi cho vay như ngân hàng và công ty tài chính.

Điều này không chỉ vi phạm Luật Các tổ chức tín dụng mà còn gây rủi ro rất lớn cho người đi vay lẫn người cho vay. Ví dụ, nếu trong trường hợp những công ty này phá sản hoặc xuất hiện các công ty cho vay ngang hàng lừa đảo, gom tiền của nhà đầu tư rồi biến mất... thì toàn bộ tài sản của người cho vay khó có cơ hội lấy lại.

. Vì sao hình thức cho vay ngang hàng lại bùng nổ, ngày càng nhiều người tham gia như vậy? Ví dụ có công ty tuyên bố có hơn 2 triệu người đăng ký vay, số tiền mặt giải ngân lên đến gần 44.000 tỉ đồng…

+ Một trong những ưu điểm của loại hình vay này là cho vay số tiền từ rất nhỏ vài ba triệu đồng đến cả trăm triệu đồng, đáp ứng được nhu cầu cần tiền gấp của nhiều người. Hơn nữa, thời gian giải quyết cho vay của loại hình này lại cực nhanh nên đáp ứng được nhu cầu cần tiền ngay lập tức của nhiều người. Thông thường nếu khách hàng cung cấp đầy đủ thông tin thì chỉ vài tiếng sau là đã có tiền giải ngân ngay vào tài khoản. Trong khi thời gian phê duyệt khoản vay trực tuyến tại các ngân hàng có nhanh cũng mất 2-3 ngày.

 
Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật - Ảnh 2.

Mô hình cho vay ngang hàng trực tuyến đang thu hút hàng triệu người vay. Ảnh: QUANG DUY

Lãi suất khủng

. Dù cho vay siêu nhanh, thủ tục quá dễ dàng nhưng lãi suất cho vay ngang hàng rất cao, thưa ông?

+ Mặt tiêu cực dễ thấy nhất đối với đi vay đó là người vay chịu mức lãi suất “cắt cổ”, lên tới vài ba trăm phần trăm một năm. Thậm chí ngay cả khi mức lãi suất công bố tại các trang web cho vay ngang hàng trực tuyến có thể thấp nhưng khi tính tổng các chi phí quản lý tài khoản, phí phạt thanh toán trễ hạn… thì mức lãi suất thực tế sẽ rất cao, có thể lên đến 720%/năm.

Mức lãi cao như vậy là do công ty cho vay tính lãi bằng lãi suất cộng với phí dịch vụ hoặc thu phí rất cao. Trong khi đó, cũng là hình thức vay trực tuyến nhưng vay tại các ngân hàng thương mại thì lãi suất chỉ khoảng 25%-30%/năm.

. Không chỉ lãi suất cao mà hoạt động của các công ty theo mô hình vay ngang hàng đang làm dấy lên lo ngại về rủi ro với tất cả bên tham gia, thưa ông?

 

+ Đúng vậy. Khi khoản vay lớn, lãi cộng phí cao, khách hàng dễ vỡ nợ và có nguy cơ đối mặt với kiểu đòi nợ, trấn áp, đe dọa... xã hội đen là rất lớn.

Tương tự, với người cho vay cũng sẽ không nhận được sự bảo vệ của pháp luật. Bởi hiện vẫn chưa có hành lang pháp lý cho mô hình này nên khi tranh chấp xảy ra, bị xù nợ, công ty phá sản… Tóm lại, khi có rủi ro, đổ bể là cả người đi vay và người cho vay đều thiệt hại.

Cần vào cuộc ngay

. Như ông đã phân tích, mô hình vay ngang hàng có cả ưu điểm lẫn rủi ro. Vậy theo ông, cơ quan chức năng cần làm gì?

+ Tôi cho rằng các cơ quan có trách nhiệm cần cấp bách có các quy định và chính sách để quản lý loại hình cho vay này. Trước hết NHNN nên vào cuộc ngay để đưa ra các quy định của pháp luật cụ thể liên quan đến hợp đồng, lãi, phí, cách thức thu nợ, trả nợ... Qua đó để bảo vệ quyền lợi cho người dân ở cả vai trò là người góp vốn và người đi vay; tránh để xảy ra những biến tướng khó lường, gây rối loạn xã hội.

Đặc biệt, nếu mô hình cho vay trực tuyến nói chung và vay ngang hàng nói riêng không được quản lý chặt chẽ sẽ trở thành mảnh đất béo bở để “nuôi” lực lượng đòi nợ thuê bất hợp pháp.

. Xin cám ơn ông.

Chưa cấp phép vay ngang hàng

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh TP.HCM, cho biết: Hiện NHNN chưa cấp phép cho bất cứ tổ chức, cá nhân nào hoạt động trong lĩnh vực cho vay ngang hàng. Trên địa bàn TP cũng chưa có bất cứ tổ chức, DN nào được cấp phép đủ điều kiện hoạt động trong lĩnh vực này. Với hoạt động về huy động vốn và cho vay là hoạt động kinh doanh có điều kiện và phải được cấp phép của NHNN. Một khi đã không được NHNN cấp phép thì cho dù DN cho vay với lãi suất 1%/năm cũng là vi phạm.

"Khi cơ quan thanh tra giám sát của NHNN kiểm tra mà thấy vi phạm quy định của NHNN thì sẽ bị xử lý. Tùy theo mức độ mà đơn vị vi phạm có thể bị xử phạt hành chính" - ông Minh nhấn mạnh.

Trao đổi với VnExpress, một nguồn tin từ NHNN cũng khẳng định đến nay chưa cấp phép cho bất cứ một nền tảng vay ngang hàng nào tại Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo "Kinh nghiệm quốc tế về cho vay ngang hàng (P2P) và khuôn khổ pháp lý thử nghiệm trong lĩnh vực Fintech" vừa diễn ra, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh cho biết: Hiện nay, các đơn vị chuyên môn của NHNH đang nỗ lực nghiên cứu các mô hình cho vay ngang hàng trên thế giới, kinh nghiệm quản lý, giám sát hoạt động này của các nước. Mục đích cuối cùng là xây dựng một khuôn khổ pháp lý để phát huy những mặt tích cực của sản phẩm dịch vụ này, đồng thời phòng ngừa và giảm thiểu các rủi ro và tác động tiêu cực đến các chủ thể tham gia.

Theo Thùy Linh

Pháp luật Tp Hồ Chí Minh

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Đối tác quốc tế tài trợ 78 triệu USD tín dụng nâng chất lượng dạy nghề

Đối tác quốc tế tài trợ 78 triệu USD tín dụng nâng chất lượng dạy nghề

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã phê duyệt gói tài trợ 78 triệu USD nhằm giúp lực lượng lao động Việt Nam đáp ứng các nhu cầu thị trường bằng cách cải thiện chất lượng của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (TVET) trên toàn quốc. Dự án tăng cường kỹ năng và kiến thức cho tăng trưởng kinh tế toàn diện, được hỗ trợ bởi một khoản vay trị giá 75 triệu USD của ADB, sẽ cung cấp trang thiết bị đào tạo tiên tiến cho 16 cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên toàn quốc.

Tổng kiểm toán: Trốn thuế, chuyển giá rất nhức nhối

Tổng kiểm toán: Trốn thuế, chuyển giá rất nhức nhối

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước Hồ Đức Phớc, thời gian qua, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã phát hiện chuyển giá, trốn thuế ở các doanh nghiệp kể cả doanh nghiệp nước ngoài, như Unilever, Sabeco... truy thu ngân sách hàng chục nghìn tỷ đồng. Tại phiên họp Uỷ ban Thường vụ Quốc hội sáng 10/12, Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc báo cáo đề nghị xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật KTNN năm 2015 vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019.

Ngân hàng kích cầu thẻ nhằm tăng trưởng tín dụng

Ngân hàng kích cầu thẻ nhằm tăng trưởng tín dụng

Từ sản phẩm chỉ dành cho khách hàng cao cấp, thẻ tín dụng nay là dịch vụ phổ biến, sinh lời cao, các ngân hàng đang khai thác mạnh. Báo cáo 9 tháng đầu năm 2018 của Ngân hàng Quốc tế (VIB) ghi nhận mức lợi nhuận trước thuế lên đến 1.720 tỷ đồng, tăng 176% so với cùng kỳ năm trước và đạt 86% kế hoạch cả năm. Điểm sáng lớn nhất thuộc về khối ngân hàng bán lẻ. Dư nợ tín dụng bán lẻ ghi nhận trên 67.400 tỷ, tăng 58% so với cùng kỳ năm 2017, trở thành một trong những ngân hàng cho vay bán lẻ lớn nhất thị trường.

Ngân hàng Việt Nam bắt đầu phân hóa mạnh hơn

Ngân hàng Việt Nam bắt đầu phân hóa mạnh hơn

Những chuyển động mới bắt đầu thúc đẩy quá trình phân hóa mạnh giữa các ngân hàng thương mại Việt Nam... Cuối năm 2018, các ngân hàng thương mại Việt Nam bắt đầu bước vào giai đoạn phân hóa mạnh. Chuyển biến này gắn trực tiếp với từng gốc rễ mỗi thành viên mà không theo phân loại hoặc giải thưởng nào cả.

Dòng vốn tín dụng ngân hàng, FDI sẽ có tác động như thế nào đến thị trường BĐS năm 2019?

Dòng vốn tín dụng ngân hàng, FDI sẽ có tác động như thế nào đến thị trường BĐS năm 2019?

Tại Hội thảo diễn ra mới đây, chuyên gia kinh tế - TS Bùi Quang Tín, CEO trường Doanh nhân BizLight đã có những chia sẻ về những tác động từ vốn ngân hàng, FDI và thị trường chứng khoán đến thị trường BĐS năm 2019. Van tín dụng vào BĐS sẽ hẹp hơn. Theo ông Tín, quy định về vốn vay ngắn hạn cho vay trung hạn giảm từ 45% xuống còn 40% vào ngày 1/1/2019, đồng thời tăng hệ số rủi ro với các khoản vay BĐS từ mức 150% lên 200%.

Vàng Bồng Miêu chính thức phá sản, để lại số nợ gần 1.000 tỉ đồng

Vàng Bồng Miêu chính thức phá sản, để lại số nợ gần 1.000 tỉ đồng

Doanh nghiệp khai thác vàng ở tỉnh Quảng Nam chính thức phá sản, làm cho hàng chục doanh nghiệp khác điêu đứng vì không đòi được nợ. Sáng 28-11, TAND tỉnh Quảng Nam đã mở hội nghị chủ nợ Công ty TNHH Vàng Bồng Miêu (gọi tắt là Công ty Bồng Miêu; trụ sở xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam) lần thứ nhất. Hội nghị được mở để các chủ nợ lựa chọn số phận của Công ty Bồng Miêu, gồm đình chỉ yêu cầu mở thủ tục phá sản, phục hồi hoạt động kinh doanh và tuyên bố phá sản.