Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật - Doanh Trí

Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật

Sự bùng nổ của hoạt động cho vay ngang hàng đặt ra yêu cầu cấp bách về giám sát và quản lý.

Mô hình cho vay ngang hàng trực tuyến đang phát triển rất nhanh ở Việt Nam, thu hút hàng triệu người vay. Tuy nhiên, việc huy động, cho vay quá dễ trong khi lại chưa có hành lang pháp lý rõ ràng gây rủi ro rất lớn cho người đi vay lẫn người cho vay.

Đó là cảnh báo của TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng, khi trao đổi với Pháp Luật TP.HCM.

Xuất hiện nhiều biến tướng

. Phóng viên: Thưa ông, cho vay ngang hàng trực tuyến phát triển rất mạnh trong thời gian gần đây. Vậy thực chất vay ngang hàng là gì?

 
Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật - Ảnh 1.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng

+ TS Nguyễn Trí Hiếu: Cho vay ngang hàng có tên quốc tế là peer to peer lending (P2P). Đây là hình thức mà các công ty, tổ chức thu hút tiền của nhà đầu tư, sau đó kết nối cho các doanh nghiệp (DN) nhỏ, cá nhân khác vay với cam kết lợi nhuận cao qua trang web hoặc nền tảng ứng dụng.

Nghĩa là qua nền tảng này, người có tiền và cần tiền sẽ tìm đến nhau và giao dịch mà không qua ngân hàng.

. Mô hình vay ngang hàng khác gì so với vay kiểu truyền thống tại các công ty tài chính, hay vay tại ngân hàng?

+ Thực chất những công ty cho vay ngang hàng là những đơn vị làm trung gian cung cấp công nghệ để kết nối người có tiền cho vay và người vay.

Bên cho vay và bên vay sẽ tự thỏa thuận lãi suất, DN đóng vai trò trung gian, thu phí dịch vụ.

Tuy vậy, trên thực tế mô hình này hiện xuất hiện nhiều biến tướng. Cụ thể, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), chỉ có các ngân hàng hoặc công ty tài chính được sự cho phép của cơ quan điều hành mới được phép huy động vốn từ người có tiền và cho vay người có nhu cầu. Thế nhưng những công ty hoạt động cho vay ngang hàng dù chưa được NHNN cấp phép song vẫn hoạt động như một định chế tài chính. Nghĩa là họ cũng huy động vốn rồi cho vay như ngân hàng và công ty tài chính.

Điều này không chỉ vi phạm Luật Các tổ chức tín dụng mà còn gây rủi ro rất lớn cho người đi vay lẫn người cho vay. Ví dụ, nếu trong trường hợp những công ty này phá sản hoặc xuất hiện các công ty cho vay ngang hàng lừa đảo, gom tiền của nhà đầu tư rồi biến mất... thì toàn bộ tài sản của người cho vay khó có cơ hội lấy lại.

. Vì sao hình thức cho vay ngang hàng lại bùng nổ, ngày càng nhiều người tham gia như vậy? Ví dụ có công ty tuyên bố có hơn 2 triệu người đăng ký vay, số tiền mặt giải ngân lên đến gần 44.000 tỉ đồng…

+ Một trong những ưu điểm của loại hình vay này là cho vay số tiền từ rất nhỏ vài ba triệu đồng đến cả trăm triệu đồng, đáp ứng được nhu cầu cần tiền gấp của nhiều người. Hơn nữa, thời gian giải quyết cho vay của loại hình này lại cực nhanh nên đáp ứng được nhu cầu cần tiền ngay lập tức của nhiều người. Thông thường nếu khách hàng cung cấp đầy đủ thông tin thì chỉ vài tiếng sau là đã có tiền giải ngân ngay vào tài khoản. Trong khi thời gian phê duyệt khoản vay trực tuyến tại các ngân hàng có nhanh cũng mất 2-3 ngày.

 
Đừng để lãi vay 700% ngoài vòng pháp luật - Ảnh 2.

Mô hình cho vay ngang hàng trực tuyến đang thu hút hàng triệu người vay. Ảnh: QUANG DUY

Lãi suất khủng

. Dù cho vay siêu nhanh, thủ tục quá dễ dàng nhưng lãi suất cho vay ngang hàng rất cao, thưa ông?

+ Mặt tiêu cực dễ thấy nhất đối với đi vay đó là người vay chịu mức lãi suất “cắt cổ”, lên tới vài ba trăm phần trăm một năm. Thậm chí ngay cả khi mức lãi suất công bố tại các trang web cho vay ngang hàng trực tuyến có thể thấp nhưng khi tính tổng các chi phí quản lý tài khoản, phí phạt thanh toán trễ hạn… thì mức lãi suất thực tế sẽ rất cao, có thể lên đến 720%/năm.

Mức lãi cao như vậy là do công ty cho vay tính lãi bằng lãi suất cộng với phí dịch vụ hoặc thu phí rất cao. Trong khi đó, cũng là hình thức vay trực tuyến nhưng vay tại các ngân hàng thương mại thì lãi suất chỉ khoảng 25%-30%/năm.

. Không chỉ lãi suất cao mà hoạt động của các công ty theo mô hình vay ngang hàng đang làm dấy lên lo ngại về rủi ro với tất cả bên tham gia, thưa ông?

 

+ Đúng vậy. Khi khoản vay lớn, lãi cộng phí cao, khách hàng dễ vỡ nợ và có nguy cơ đối mặt với kiểu đòi nợ, trấn áp, đe dọa... xã hội đen là rất lớn.

Tương tự, với người cho vay cũng sẽ không nhận được sự bảo vệ của pháp luật. Bởi hiện vẫn chưa có hành lang pháp lý cho mô hình này nên khi tranh chấp xảy ra, bị xù nợ, công ty phá sản… Tóm lại, khi có rủi ro, đổ bể là cả người đi vay và người cho vay đều thiệt hại.

Cần vào cuộc ngay

. Như ông đã phân tích, mô hình vay ngang hàng có cả ưu điểm lẫn rủi ro. Vậy theo ông, cơ quan chức năng cần làm gì?

+ Tôi cho rằng các cơ quan có trách nhiệm cần cấp bách có các quy định và chính sách để quản lý loại hình cho vay này. Trước hết NHNN nên vào cuộc ngay để đưa ra các quy định của pháp luật cụ thể liên quan đến hợp đồng, lãi, phí, cách thức thu nợ, trả nợ... Qua đó để bảo vệ quyền lợi cho người dân ở cả vai trò là người góp vốn và người đi vay; tránh để xảy ra những biến tướng khó lường, gây rối loạn xã hội.

Đặc biệt, nếu mô hình cho vay trực tuyến nói chung và vay ngang hàng nói riêng không được quản lý chặt chẽ sẽ trở thành mảnh đất béo bở để “nuôi” lực lượng đòi nợ thuê bất hợp pháp.

. Xin cám ơn ông.

Chưa cấp phép vay ngang hàng

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh TP.HCM, cho biết: Hiện NHNN chưa cấp phép cho bất cứ tổ chức, cá nhân nào hoạt động trong lĩnh vực cho vay ngang hàng. Trên địa bàn TP cũng chưa có bất cứ tổ chức, DN nào được cấp phép đủ điều kiện hoạt động trong lĩnh vực này. Với hoạt động về huy động vốn và cho vay là hoạt động kinh doanh có điều kiện và phải được cấp phép của NHNN. Một khi đã không được NHNN cấp phép thì cho dù DN cho vay với lãi suất 1%/năm cũng là vi phạm.

"Khi cơ quan thanh tra giám sát của NHNN kiểm tra mà thấy vi phạm quy định của NHNN thì sẽ bị xử lý. Tùy theo mức độ mà đơn vị vi phạm có thể bị xử phạt hành chính" - ông Minh nhấn mạnh.

Trao đổi với VnExpress, một nguồn tin từ NHNN cũng khẳng định đến nay chưa cấp phép cho bất cứ một nền tảng vay ngang hàng nào tại Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo "Kinh nghiệm quốc tế về cho vay ngang hàng (P2P) và khuôn khổ pháp lý thử nghiệm trong lĩnh vực Fintech" vừa diễn ra, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh cho biết: Hiện nay, các đơn vị chuyên môn của NHNH đang nỗ lực nghiên cứu các mô hình cho vay ngang hàng trên thế giới, kinh nghiệm quản lý, giám sát hoạt động này của các nước. Mục đích cuối cùng là xây dựng một khuôn khổ pháp lý để phát huy những mặt tích cực của sản phẩm dịch vụ này, đồng thời phòng ngừa và giảm thiểu các rủi ro và tác động tiêu cực đến các chủ thể tham gia.

Theo Thùy Linh

Pháp luật Tp Hồ Chí Minh

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Những vướng mắc trong xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42 và đề xuất tháo gỡ

Những vướng mắc trong xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42 và đề xuất tháo gỡ

Đến nay đã đi được hơn 1/3 chặng đường thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu (Nghị quyết 42). Kết quả đã đạt được là khá rõ nét, nhưng theo các chuyên gia và những người thực hiện xử lý nợ trực tiếp, thì vẫn còn một số vướng mắc cần được tháo gỡ để Nghị quyết 42 phát huy hiệu quả cao hơn; qua đó mới đảm bảo đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu đáp ứng yêu cầu đề ra.Đến nay đã đi được hơn 1/3 chặng đường thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu (Nghị quyết 42). Kết quả đã đạt được là khá rõ nét, nhưng theo các chuyên gia và những người thực hiện xử lý nợ trực tiếp, thì vẫn còn một số vướng mắc cần được tháo gỡ để Nghị quyết 42 phát huy hiệu quả cao hơn; qua đó mới đảm bảo đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu đáp ứng yêu cầu đề ra.

Đánh cồng phiên giao dịch đầu xuân, Thủ tướng nhắn nhủ thay đổi tư duy chứng khoán

Đánh cồng phiên giao dịch đầu xuân, Thủ tướng nhắn nhủ thay đổi tư duy chứng khoán

Sáng 12/2, tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, đánh cồng khai trương hoạt động giao dịch chứng khoán đầu Xuân của năm “bứt phá” 2019, Thủ tướng bày tỏ mong muốn thị trường chứng khoán gần với người dân hơn, nhưng không phải bằng tư duy về một trò chơi như cách gọi “chơi chứng khoán”, mà là phương thức đầu tư an toàn, hiệu quả.

Quả ngọt tái cơ cấu

Quả ngọt tái cơ cấu

Thực tế cho thấy nhiều TCTD bắt đầu được hưởng “quả ngọt” từ tái cơ cấu và xử lý nợ xấu. Việc Quốc hội và Chính phủ ban hành Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu và Quyết định 1058/QĐ-TTg phê duyệt Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016 - 2020 (Quyết định 1058) đã tạo cơ sở pháp lý để toàn ngành Ngân hàng quyết liệt triển khai các giải pháp tái cơ cấu hệ thống TCTD, đặc biệt là các TCTD yếu kém; đẩy mạnh xử lý nợ xấu (XLNX) và các khoản nợ nguy cơ tiềm ẩn trở thành nợ xấu, góp phần ổn định hệ thống TCTD và đảm bảo an toàn, lành mạnh hoạt động tiền tệ, ngân hàng; qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế.

Tung 5.000 tỉ đồng dẹp tín dụng đen

Tung 5.000 tỉ đồng dẹp tín dụng đen

Sẽ có ít nhất 5.000 tỉ đồng cho vay tiêu dùng tín chấp với thủ tục hồ sơ nhanh gọn, có thể sáng vay - chiều giải ngân để đáp ứng nhu cầu vốn cấp bách cần thiết của người dân, thay vì để họ tìm đến tín dụng đen Ngày 26-1, bà Nguyễn Thị Phượng, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng (NH) Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank), cho biết NH đang xúc tiến triển khai ít nhất 5.000 tỉ đồng cho vay tiêu dùng tín chấp, đáp ứng nhu cầu đột xuất, cấp thiết của khách hàng. Mỗi khoản vay tối đa 30 triệu đồng tùy theo khả năng trả nợ của từng gia đình, khách hàng.

Lãi suất cho vay ưu đãi mua nhà ở xã hội năm 2019 là 4,8%

Lãi suất cho vay ưu đãi mua nhà ở xã hội năm 2019 là 4,8%

Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành khung lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội vẫn theo Nghị định 100 của Chính phủ năm 2015, tức là khoảng 4,8%/năm. Mức lãi suất không thấp hơn lãi suất cho vay hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở, đồng thời không vượt quá lãi suất cho vay ưu đãi để mua, thuê, nhà ở xã hội theo Nghị định 100 của Chính phủ năm 2015.

Thay đổi tư duy về đầu tư nước ngoài

Thay đổi tư duy về đầu tư nước ngoài

Khi làm việc với TP. Hà Nội về thu hút, sử dụng vốn đầu tư nước ngoài (FDI), Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định phải thay đổi tư duy từ tăng cường thu hút, sử dụng FDI sang hợp tác về đầu tư, phát triển. Sáng 29/1, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cùng đoàn công tác của các bộ, ngành đã làm việc với TP. Hà Nội về việc thu hút và sử dụng vốn FDI trên địa bàn.