Cuộc khủng hoảng tài chính 10 năm nhìn lại - Doanh Trí

Cuộc khủng hoảng tài chính 10 năm nhìn lại

(Chinhphu.vn) - Nhìn lại chặng đường 10 năm sau sự kiện Ngân hàng Lehman Brothers của Mỹ phá sản năm 2008, Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde cho rằng cộng đồng quốc tế đã khắc phục được nhiều sai lầm trong quá khứ. Nhưng vẫn còn đó nguy cơ tái diễn một cuộc khủng hoảng tài chính mới…

Cách đây 10 năm, cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu với việc Ngân hàng Lehman Brothers Holdings (Mỹ) nộp đơn xin phá sản vào ngày 15/9/2008 sau 158 năm hoạt động. Cùng ngày, một tập đoàn ngân hàng lớn khác của Mỹ là Merrill Lynch tuyên bố sáp nhập với Bank of America do thua lỗ từ cuộc khủng hoảng tín dụng thứ cấp nhà ở cũng tại Mỹ.

Ngân hàng Lehman Brothers phá sản đã để lại một khoản nợ khổng lồ gần 700 tỷ USD, gây ra sự hỗn loạn hệ thống tài chính thế giới, kéo theo cỗ xe kinh tế toàn cầu suy giảm nghiêm trọng.

Tổng thống Mỹ khi đó là George W. Bush và nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới lên tiếng kêu gọi người dân bình tĩnh, nhưng lời kêu gọi đó cũng không cứu vãn được tình thế.

Thị trường chứng khoán Mỹ đổ dốc nhanh chóng. Nhiều ngân hàng do quá  hoảng sợ đã tức khắc khóa van tín dụng dẫn tới hiện tượng khan hiếm tiền mặt. Điều này khiến hàng loạt các nhà xây dựng và công ty môi giới địa ốc mất khả năng thanh toán. Nhà đất tuột giá. Các hộ gia đình nước Mỹ trước kia đi vay với lãi rẻ để mua nhà, nay không thể trả nợ đáo hạn. “Vết dầu loang” làm cho hệ thống tài chính thế giới lâm vào cảnh không đòi được nợ.

Cuộc khủng hoảng khiến nền kinh tế toàn cầu thất thoát 4.500 tỷ USD vào năm 2009.

Nước Mỹ, nền kinh tế số 1 thế giới lâm vào suy thoái.

Cuộc khủng hoảng nhanh chóng lan rộng ở nhiều nước ngoài nước Mỹ. Các ngân hàng châu Âu đã cạn nguồn USD để trả cho các khoản vay bằng đồng USD. Cuối cùng, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải đứng ra làm bên cho vay cuối cùng, cung cấp đến khoảng 1.000 tỷ USD thanh khoản.

Đáng chú ý là tác động của cuộc khủng hoảng tài chính đã làm cho tăng trưởng toàn cầu năm 2007 đạt 4,2% đã giảm xuống còn 1,8% vào năm 2008, sau đó bị giảm thêm vào năm 2009. Các chuyên gia kinh tế nhận định cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu này là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất tính từ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1930.

Phải mất đến 10 năm, các gói kích thích kinh tế mới có thể khôi phục lại tình trạng bình thường cho kinh tế Mỹ. Còn ở châu Âu, nhiều nền kinh tế vẫn gặp khó khi tổng cầu sụt giảm. Trong khi trên thực tế, lẽ ra chính sách tiền tệ và tài khóa có thể tạo ra nhiều tác động tích cực hơn.

Nhìn lại chặng đường 10 năm sự kiện Lehman Brothers phá sản, Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde cho rằng quốc tế đã khắc phục được nhiều sai lầm trong quá khứ. Nhiều nước đã nâng cao mức an toàn của các ngân hàng, đặt ra nhiều hàng rào kiểm soát trong các hoạt động mua đi bán lại các sản phẩm tài chính.

Tuy vậy ở một khía cạnh khác, 10 năm sau khi Lehman Brothers phá sản, vẫn chưa có một cơ quan nào được lập ra để thẩm định về mức độ độc hại của các khoản "nợ thối", của những sản phẩm tài chính được mua đi bán lại trên các sàn chứng khoán.

Trong khi đó, một yếu tố rủi ro khác có thể gây hỗn loạn thị trường tài chính châu Âu nói riêng và thế giới nói chung khi mới đây, ngày 11/9, Hiệp hội các ngân hàng Đức (BdB) đã lên tiếng cảnh báo cảnh báo "cuộc ly hôn" không êm thấm giữa Anh và Liên minh châu Âu (EU).

Chủ tịch BdB, Andreas Krautscheid nhận định "sẽ xảy ra cơn địa chấn tại các thị trường vốn châu Âu, không chỉ tại London mà cả ở Frankfurt, Paris và Amsterdam nếu Anh rời EU vào tháng 3/2019 mà không đạt được thỏa thuận.

 Người đứng đầu BdB nhấn mạnh hầu hết các ngân hàng thành viên của BdB đều có hoạt động liên quan đến Brexit, do đó, tâm lý quan ngại đang bao trùm toàn bộ các ngân hàng này khi Anh và EU vẫn chưa đạt được một thỏa thuận Brexit trong khi quỹ thời gian đang dần thu hẹp.

Có thể nói, 10 năm sau sự kiện Lehman Brothers phá sản, các nhà hoạch định chính sách đã có nhiều biện pháp để làm cho nền kinh tế an toàn hơn, tuy nhiên vẫn còn quá nhiều việc phải làm để cuộc khủng hoảng tương tự không tái diễn.

Tuyết Minh (tổng hợp)

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Cuộc khủng hoảng tài chính 10 năm nhìn lại

Cuộc khủng hoảng tài chính 10 năm nhìn lại

Nhìn lại chặng đường 10 năm sau sự kiện Ngân hàng Lehman Brothers của Mỹ phá sản năm 2008, Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde cho rằng cộng đồng quốc tế đã khắc phục được nhiều sai lầm trong quá khứ. Nhưng vẫn còn đó nguy cơ tái diễn một cuộc khủng hoảng tài chính mới… Cách đây 10 năm, cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu với việc Ngân hàng Lehman Brothers Holdings (Mỹ) nộp đơn xin phá sản vào ngày 15/9/2008 sau 158 năm hoạt động.

Hệ thống tín dụng vi mô mở rộng là trụ cột trong việc xoá nghèo

Hệ thống tín dụng vi mô mở rộng là trụ cột trong việc xoá nghèo

Các chương trình tín dụng của ngành ngân hàng dành riêng cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, cho người nghèo là một trong những “trụ cột” của hệ thống chính sách giảm nghèo ở Việt Nam. Đó là ý kiến của Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú tại Hội thảo “Những thông lệ tốt nhất về tài chính nông nghiệp, nông thôn dành cho người nghèo: Kinh nghiệm của Việt Nam” do Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) phối hợp với Hiệp hội tín dụng Nông nghiệp nông thôn châu Á-Thái Bình Dương (APRACA), Quỹ Phát triển Nông nghiệp quốc tế (IFAD) phối hợp tổ chức tại Hà Nội mới đây.

Ngành ngân hàng đang bước vào thời kỳ lịch sử

Ngành ngân hàng đang bước vào thời kỳ lịch sử

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, khung khổ pháp lý để cơ cấu lại các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu được Quốc hội, Chính phủ ban hành hiện nay có ý nghĩa lịch sử đối với sự phát triển của ngành ngân hàng. Như tin đã đưa, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa tổ chức sơ kết 1 năm việc thực hiện Nghị quyết số 42/2017/QH14 và Quyết định số 1058/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ liên quan tới cơ cấu lại các tổ chức tín dụng (TCTD) gắn với xử lý nợ xấu có sự tham dự của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, lãnh đạo Tòa án nhân dân Tối cao, các ban Đảng, ủy ban của Quốc hội và nhiều bộ, ngành.

Tín dụng tiêu dùng- trợ lực đẩy lùi tín dụng đen

Tín dụng tiêu dùng- trợ lực đẩy lùi tín dụng đen

Tín dụng tiêu dùng còn dư địa rất lớn và đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng sẽ là một trong những trợ lực quan trọng để đẩy lùi được nạn tín dụng đen. Việc phát triển cho vay tiêu dùng là phương án tối ưu để giúp những người nghèo, những người có điểm tín dụng thấp được tiếp cận nguồn vốn chính thống và được pháp luật bảo vệ.

Chuyên gia WB: Việt Nam còn 60 tỷ USD tiền nhàn rỗi trong dân

Chuyên gia WB: Việt Nam còn 60 tỷ USD tiền nhàn rỗi trong dân

Các ý kiến đề cập nhiều giải pháp phát triển thị trường vốn, với nhận định Việt Nam vẫn còn 60 tỷ USD tiền nhàn rỗi trong dân trong khi nhiều công ty vừa và nhỏ phải dùng ‘tín dụng đen’ để làm ăn. Thực tế trên được nêu ra tại Diễn đàn chuyên đề Thị trường Vốn – Tài chính trong khuôn khổ (Diễn đàn Kinh tế Việt Nam) với chủ đề “Mở rộng thị trường vốn, tài chính Việt Nam – Giải pháp và thách thức” do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính tổ chức sáng 21/8 tại Hà Nội.

Chuyên gia Mỹ: Tỷ giá không phải là mối lo của Việt Nam từ nay đến cuối năm

Chuyên gia Mỹ: Tỷ giá không phải là mối lo của Việt Nam từ nay đến cuối năm

Chuyên gia thậm chí còn cho rằng, từ giờ đến cuối năm, Ngân hàng Nhà nước (SBV) sẽ mua vào USD, tiền Đồng sẽ tăng giá chứ không phải mất giá. Theo ông Andreas Hauskrecht, giáo sư trường Đại học Indiana Hoa Kỳ, Thành viên nhóm sáng kiến Việt Nam, đồng USD trên thị trường thế giới tăng mạnh thời gian qua một phần do chính sách nâng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Sau 2 lần tăng từ đầu năm tới nay, dự kiến từ giờ đến hết năm 2019 Fed sẽ có thêm khoảng 4 lần tăng lãi suất nữa, tổng cộng thêm khoảng 1,25 điểm phần trăm.ng 6/2018 khi Fed nâng lãi suất nhưng Trung Quốc không tăng theo mà thay vào đó là giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc 2 lần, qua đó bơm thanh khoản vào hệ thống ngân hàng. Kết quả là riêng từ đầu tháng 6 tới nay đồng NDT đã giảm thêm gần 4% và nâng tổng mức giảm từ đầu năm tới nay là 9,6% (đến tháng 6 mới là 6%). Trong phát biểu mới đây, chủ tịch Fed cho biết nếu các mức thuế quan tác động lên lạm phát trong nước thì Fed sẽ hành động tức thì và tiếp tục nâng lãi suất ngắn hạn với tốc độ nhanh hơn và lớn hơn so với dự kiến ban đầu. Phía Trung Quốc đã để cho đồng NDT giảm giá gần 10%, theo chuyên gia, họ có thể chủ động hơn nữa với đồng tiền này nhưng còn một vũ khí rất mạnh chưa sử dụng tới đó là họ đang nắm giữ khối lượng rất lớn trái phiếu Chính phủ Mỹ. Dưới tác động từ chính sách của Fed và chiến tranh thương mại Trung – Mỹ, nhiều nền kinh tế mới nổi đã để cho đồng bản tệ của họ yếu đi hoặc cũng đã có những thay đổi với chính sách tiền tệ một cách linh hoạt. Còn Việt Nam thì sao? Từ đầu năm tới nay, tỷ giá USD/VND đã lên giá mạnh mẽ, mức tăng khoảng 2,6% ở các ngân hàng thương mại và thị trường tự do, cùng nhiều mối lo ngại tỷ giá sẽ khó mà đứng yên trong thời gian tới. Tuy nhiên giáo sư Andreas Hauskrecht cho rằng các mối đe dọa đối với tỷ giá là không có. "Tỷ giá không phải là điều đáng lo ngại đối với Việt Nam" – ông nói. Ông đánh giá, từ nay đến cuối năm 2018 không có dấu hiệu nào cho thấy dòng vốn rút khỏi Việt Nam khi thị trường vẫn còn đang hấp dẫn cho dù rủi ro quốc gia có tăng lên. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam lớn hơn rất rất nhiều lần so với dòng vốn gián tiếp (FII) vào thị trường trái phiếu và cổ phiếu, do đó cũng không có mối đe dọa tức thì nào về khả năng rút vốn. Đối với thị trường chứng khoán, thời gian qua có sự điều chỉnh trong đó có nguyên nhân một phần từ việc dòng vốn FII chảy ra, nhưng quá trình này có thể kiểm soát được bởi thị trường chứng khoán Việt Nam đang tốt hơn nhiều so với khu vực và triển vọng sẽ ổn định. Tất cả các lý do đó khiến cho dòng vốn sẽ tiếp tục chảy vào mạnh mẽ. Ông cho rằng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) sẽ phải can thiệp bằng cách mua vào ngoại tệ, bởi nếu không thì tiền Đồng sẽ lên giá trở lại. Ông đồng thời đánh giá, với quy mô dự trữ ngoại hối cao kỷ lục hiện nay, NHNN hoàn toàn có năng lực để kiểm soát đồng nội tệ. Vị giáo sự khuyến nghị NHNN nên tiếp tục trung hòa dòng vốn vào thông qua việc can thiệp trên thị trường ngoại hối và tiếp tục chuẩn bị nhằm hướng đến một cơ chế tỷ giá linh hoạt hơn. Đề cập đến câu chuyện chống đô la hóa, ông Andreas Hauskrecht cho biết Việt Nam là một ví dụ thành công nhất trong cuộc chiến chống đô la hóa. Năm 1998, tỷ lệ đô la hóa nền kinh tế là 47% thì đến nay chỉ còn chưa đến 8%. Và ông cho rằng Việt Nam nên tiếp tục theo đuổi chiến lược chống đô la hóa đã được hoạch định. Để làm được điều đó, SBV nên tiếp tục không áp dụng lãi suất với tiền gửi bằng USD ở mọi kỳ hạn; linh hoạt tỷ giá; cần đạt mục tiêu chấm dứt huy động và cho vay bằng USD của hệ thống ngân hàng, thay vào đó là xây dựng thị trường mua bán USD có tính thanh khoản; và mục tiêu cuối cùng là nên chuyển sang cơ chế lạm phát mục tiêu. Tùng Lâm Theo Trí thức trẻ