Áp trần lãi vay theo Nghị định 20: Nhiều doanh nghiệp lớn có nguy cơ lao đao nếu nộp thêm hàng trăm tỷ đồng tiền thuế mỗi năm - Doanh Trí

Áp trần lãi vay theo Nghị định 20: Nhiều doanh nghiệp lớn có nguy cơ lao đao nếu nộp thêm hàng trăm tỷ đồng tiền thuế mỗi năm

Nghị định 20 giới hạn chi phí lãi vay hợp lệ chỉ ở mức 20% Tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao trong kỳ của người nộp thuế.

 

Cuối tháng 2/2017, Chính phủ đã ban hành Nghị định 20/2017/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Nghị định này có hiệu lực từ 1/5/2017 với mục tiêu quản lý, chống thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp với các doanh nghiệp có quan hệ liên kết.

Chẳng hạn như việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài doanh nghiệp của FDI thông qua việc chuyển giá đầu vào nguyên vật liệu, lãi vay với công ty mẹ ở nước ngoài; cũng như việc chuyển giá giữa các doanh nghiệp trong nước từ doanh nghiệp có mức thuế TNDN cao (thuế suất phổ thông 20%) sang những doanh nghiệp có mức thuế thấp hoặc đang được hưởng ưu đãi miễn, giảm.

Một trong những vấn đề mấu chốt của Nghị định 20 là khống chế tỷ lệ lãi vay. Khoản 3, Điều 8 quy định: "Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 20% của Tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao trong kỳ của người nộp thuế" - tức 20% EBITDA. Khi đó, phần chi phí lãi vay vượt quá 20% sẽ bị coi là chi phí không hợp lý và bị tính thuế.

Đa số các doanh nghiệp khi nghiên cứu thực hiện quy định này đều tỏ ra rất lúng túng. Trong khi đó, các cơ quan thuế hiện nay cũng có quan điểm của hướng dẫn khác nhau không thống nhất. Chính vì vậy, đầu năm 2018, nhiều doanh nghiệp lớn như EVN, Vinacomin, Vicem, Lilama cùng một số doanh nghiệp tư nhân ... đã gửi rất nhiều thắc mắc lên Bộ Tài chính đề nghị hướng dẫn thực hiện Nghị định 20.

Không ít doanh nghiệp đã bày tỏ lo ngại nếu bị khống chế tỷ lệ lãi vay sẽ gây khó khăn lớn cho doanh nghiệp, thậm chí còn thiệt hại, hạn chế doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh ở những lĩnh vực cần khuyến khích phát triển, trên những địa bàn đặc biệt khó khăn cần khuyến khích đầu tư.

Một trong những bất cập nhất của việc khống chế trần lãi vay là tác động lên hoạt động đi vay và cho vay lại giữa công ty mẹ và các công ty thành viên - vốn rất phổ biến trong các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cũng như tư nhân.

Công ty mẹ đóng vai trò đầu mối huy động vốn vay từ các nguồn trong nước và nước ngoài, sau đó chuyển tiếp phần vốn này cho các công ty con. Mô hình này được đánh giá tiên tiến và được các nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới áp dụng, bởi điều này vừa giúp tăng hiệu quả sử dụng vốn, vừa tối ưu vì hoạt động điều phối sẽ được tập trung về một đầu mối là công ty mẹ. Các công ty con sẽ chỉ tập trung vào sản xuất kinh doanh.

Một trong những ví dụ rõ nhất là Tập đoàn điện lực Việt Nam - EVN. Trong văn bản gửi Bộ Tài chính tháng 4/2018, EVN cho biết: Bản chất các giao dịch liên kết có tính chất "cho vay lại" giữa EVN và các đơn vị thành viên được thực hiện theo quy định của Chính phủ và tuân thủ nguyên tắc giá thị trường, theo đó nếu tính giới hạn chi phí lãi vay như quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP thì ảnh hưởng của nội dung này đến tình hình tài chính của EVN và các Tổng Công ty (đặc biệt là các Tổng Công ty Phát điện) là rất lớn, gây khó khăn trong cân đối vốn đầu tư của EVN khi thực hiện đầu tư dự án điện theo Quy hoạch của Chính phủ.

Trong trường hợp phải áp dụng quy định này tại EVN và các đơn vị thành viên, các Tổng Công ty Phát điện phát sinh số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tăng rất lớn, cụ thể: EVN GENCO 1 nộp thuế TNDN tăng khoảng 339 tỷ đồng; EVN GENCO 3 tăng khoảng 212 tỷ đồng.

EVN cho rằng theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 và khoản 3 Điều 1 Luật số 71/2014/QH13, doanh nghiệp được trừ mọi khoản chi nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau đây: "a) Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp…; và b) Khoản chi có đủ hóa đơn chứng từ theo quy định của pháp luật.". Theo đó, các khoản chi phí lãi vay của EVN các đơn vị thành viên đủ điều kiện là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đối với các khoản vay mà công ty mẹ vay về và cho công ty con vay lại thì chi phí lãi vay phát sinh tại cả công ty mẹ và công ty con tính trên cùng một khoản vay và sẽ bị áp trần 2 lần. Phần chi phí lãi vay vượt trần sẽ bị tính thuế 2 lần tại 2 công ty. Theo tính toán của chúng tôi, bản thân công ty mẹ EVN cũng phải nộp thêm 762 tỷ đồng thuế TNDN năm 2017 nếu khống chế trần chi phí lãi vay ở mức 20% EBITDA.

Một số doanh nghiệp lớn khác như Tập đoàn Than Khoáng sản (TKV) phát sinh thêm 410 tỷ đồng, Masan Group phát sinh 111 tỷ đồng hay Novaland thêm 185 tỷ đồng...

 
Áp trần lãi vay theo Nghị định 20: Nhiều doanh nghiệp lớn có nguy cơ lao đao nếu nộp thêm hàng trăm tỷ đồng tiền thuế mỗi năm - Ảnh 1.

Bày tỏ về vấn đề này, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam - Lilama nhận định: "Nếu để tránh áp dụng quy định về mức trần Chi phí lãi vay, tránh không có các giao dịch liên kết, Lilama sẽ phải giao việc cho các nhà thầu phụ bên ngoài. Thực tế hiện nay Việt Nam có ít doanh nghiệp ngoài Lilama đáp ứng được yêu cầu để thực hiện các dự án xây lắp có quy mô vừa và lớn. Điều này sẽ làm cho Lilama giảm năng lực cạnh tranh, không định hướng được chiến lược phát triển, một số Công ty sẽ giảm việc làm và dẫn tới nguy cơ phá sản".

Như vậy có thể thấy nếu áp dụng quy định hạn chế tỷ lệ chi phí lãi vay được khấu trừ sẽ không khuyến khích phát triển sản xuất kinh doanh trong nước khi hầu hết các DN trong nước đều có khả năng bị điều chỉnh bởi Nghị định này. Đặc biệt, quy định tạo ra rào cản việc cho vay nội bộ nội bộ giữa công ty mẹ và công ty con làm mất đi khả năng điều tiết sức mạnh chung của một tập đoàn và cơ hội đầu tư dài hạn vào các ngành nghề cần vốn lớn, có ý nghĩa lâu dài cho nền kinh tế.

Kiến Khang

Theo Trí thức trẻ

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho vay

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho vay

Việc 4 ngân hàng thương mại nhà nước đồng loạt giảm lãi suất cho vay ở các lĩnh vực ưu tiên được kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp, kích thích làn sóng hạ lãi vay ở các ngân hàng khác. Từ ngày 10-1, Ngân hàng (NH) TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), NH TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) và NH Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) đồng loạt áp dụng mức giảm lãi suất cho vay 0,5%/năm đối với tất cả lĩnh vực ưu tiên.

Lãi suất năm 2019: Thuận lợi đang mở ra

Lãi suất năm 2019: Thuận lợi đang mở ra

Dự trữ ngoại hối sẽ còn tiếp tục tăng lên trong thời gian tới. Áp lực tỷ giá do đó cũng sẽ giảm đi trong năm 2019. Khi ngành ngân hàng bơm tiền đồng ra để mua vào USD thì áp lực lãi suất cũng sẽ giảm theo. Đây là ý kiến của TS. Nguyễn Tú Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN nêu tại Hội thảo về kinh tế vĩ mô 2019 ở Đại học Ngân hàng TPHCM chiều 8/1.

Chậm nhất hết năm 2020, các ngân hàng phải tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần theo quy định

Chậm nhất hết năm 2020, các ngân hàng phải tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần theo quy định

Thông tư số 46/2018/TT-NHNN vừa được ban hành sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2019. Ngày 28/12/2018, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký ban hành Thông tư số 46/2018/TT-NHNN quy định thời hạn, trình tự, thủ tục chuyển tiếp đối với trường hợp cổ đông lớn của một TCTD và người có liên quan của cổ đông đó sở hữu cổ phần từ 5% trở lên vốn điều lệ của một TCTD khác. Thông tư này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/3/2019.

Vượt Singapore, Việt Nam thành thị trường IPO lớn nhất Đông Nam Á

Vượt Singapore, Việt Nam thành thị trường IPO lớn nhất Đông Nam Á

Singapore, một trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu, đã để mất ngôi thị trường lớn nhất khu vực Đông Nam Á về phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Hãng tin CNBC dẫn dữ liệu từ công ty tư vấn EY cho biết, đảo quốc sư tử đã bị Việt Nam - một thị trường cận biên (frontier) - vượt lên về tổng giá trị các vụ IPO trong năm 2018.

Chứng khoán Nhật Bản, Mỹ đồng loạt lao dốc

Chứng khoán Nhật Bản, Mỹ đồng loạt lao dốc

Tại Nhật Bản - thị trường chứng khoán lớn nhất châu Á, chỉ số Nikkei 225 sáng nay giảm tới 4,2% ngay khi mở cửa, xuống 19.310 điểm. Đây là lần đầu tiên chỉ số này xuống dưới 20.000 kể từ tháng 9/2017. So với đỉnh gần nhất hồi tháng 10, Nikkei 225 đã mất hơn 20%, có khả năng rơi vào thị trường giá xuống. Chứng khoán Nhật Bản đến nay vẫn mắc kẹt trong làn sóng bán tháo toàn cầu, châm ngòi bởi hàng loạt lo ngại từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đến việc các ngân hàng trung ương thắt chặt tiền tệ.

Ý kiến của NHNN về lĩnh vực cho vay ngang hàng tại Việt Nam

Ý kiến của NHNN về lĩnh vực cho vay ngang hàng tại Việt Nam

Thời gian qua, sự bùng nổ các ứng dụng từ thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đã thúc đẩy nhiều sản phẩm, dịch vụ mới, trong đó có dịch vụ cho vay ngang hàng (P2P Lending). P2P Lending là hoạt động được thiết kế và xây dựng trên nền tảng ứng dụng công nghệ số để kết nối trực tiếp người đi vay với người cho vay (nhà đầu tư) mà không thông qua trung gian tài chính như tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.